iStock
Η τραγωδία της ΒΙΟΛΑΝΤΑ, το εξοργιστικό "το τζάμπα πέθανε" της "γαλάζιας" βουλευτίνας, η συγκάλυψη του ΟΠΕΚΕΠΕ με την εσπευσμένη λήξη των εργασιών της εξεταστικής επιτροπής. το σκάνδαλο του "πράσινου" Παναγόπουλου, ο οποίος ενεργούσε επί "γαλάζιων" κυβερνήσεων. οι δημοσκοπήσεις που δίνουν στο κυβερνητικό κόμμα ποσοστά αντιπολίτευσης... Όλα αυτά ώθησαν τον Κυριάκο Μητσοτάκη να αναγγείλει εσπευσμένα τη συνταγματική αναθεώρηση την οποία φέρνει οσονούπω στη Βουλή. Και τι είπε; Ότι θέλει να τροποποιήσει το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών. Αυτό στο οποίο βασίστηκε η ασυλία και το ακαταδίωκτο των υπουργών του —και ίσως και του ίδιου— για παράνομες, με βάση τον ποινικό κώδικα, ενέργειες, όπως παρακολούθηση θεσμικών παραγόντων, έγκλημα στα Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ, διασπάθιση δημοσίου και κοινοτικού χρήματος... Λέει επίσης ότι θεωρεί πως έφτασε η στιγμή να καταργηθεί η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων για να λειτουργεί αποτελεσματικά το κράτος. Ότι είναι η ώρα να αλλάξει το άρθρο 90 και οι δικαστές να συμμετέχουν στην επιλογή της ηγεσίας τους. Και ακόμα λέει ότι ένα σύγχρονο κράτος απαιτεί συνταγματική κατοχύρωση ισοσκελισμένου προϋπολογισμού για να μην ξαναζήσει η χώρα τραγωδίες όπως η κρίση της προηγούμενης δεκαετίας. (Βέβαια, τα αρχεία Epstein, άλλα παρουσιάζουν. Αυτό που μας έλεγε και ο Βαρουφάκης και τον βγάζαμε τρελό: ότι η χρεοκοπία της Ελλάδας έγινε για να σωθούν γερμανικές και γαλλικές τράπεζες από τοξικά ομόλογα). Θεωρεί δε ο πρωθυπουργός ότι πρέπει να αναθεωρηθεί και το άρθρο 16 για να νομιμοποιηθεί η δημιουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων.
Το πρόβλημα με τις κυβερνήσεις της ΝΔ δεν είναι το ίδιο το Σύνταγμα, αλλά η διαρκής καταστρατήγησή του. Όπως έγραψε σε ανάρτησή του ο πρώην πρόεδρος της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών Χρήστος Ράμμος, "αν τα συντάγματα ασχολούνται με λεπτομέρειες, τότε ασχολούνται με συγκυριακά ζητήματα, η ρύθμιση των οποίων συνδέεται με πολιτικές σκοπιμότητες. Αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα σε σχέση με το Σύνταγμά μας, αυτό βρίσκεται στο ότι ερμηνεύεται και αντιμετωπίζεται εργαλειακά και όχι στο ότι έχει άστοχες διατάξεις. Δεν φταίει το Σύνταγμα για το ότι το άρθρο 86 έχει ευτελιστεί σε σημείο που ποτέ να μην ασκείται δίωξη κατά υπουργών της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Οι κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες είναι αυτές που παρεμποδίζουν την υλοποίηση της βούλησης του συνταγματικού νομοθέτη για διαφάνεια και λογοδοσία. Επίσης, το άρθρο 103 ουδέποτε εμπόδισε την αναδιάρθρωση των δημοσίων υπηρεσιών ή την απόλυση των επίορκων και ανίκανων δημοσίων υπαλλήλων. Αν υπήρξαν περιπτώσεις συγκάλυψης ή αδράνειας στην εφαρμογή της διάταξης, αυτές οφείλονταν σε δισταγμούς, ανικανότητα ή και φαυλότητα των οργάνων που είναι εξουσιοδοτημένα να βρουν τι έχει συμβεί", καταλήγει ο κ. Ράμμος.
Η άρση της μονιμότητας θα είναι η Δαμόκλειος Σπάθη πάνω από χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους, οι οποίοι θα ψηφίζουν, από φόβο μην απολυθούν, την εκάστοτε κυβέρνηση. Κι αν δεν συμμορφώνονται, θα αντικαθίστανται από τα "δικά της παιδιά".
Όσο για το άρθρο 16, απαγορεύει ρητά την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, γιατί στην ανώτατη εκπαίδευση πρέπει να έχουν πρόσβαση όλοι ανεξαιρέτως οι Έλληνες. Ψιλά γράμματα για την κυβέρνηση. Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε πρόσφατα ότι το Ενωσιακό Δίκαιο υπερισχύει του ελληνικού, χωρίς να υποβάλει σχετικό ερώτημα στην ΕΕ, η οποία ποτέ δεν ζήτησε αναθεώρηση του άρθρου 16. Και πάμε στη μεταρρύθμιση των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών. Το Σύνταγμα μιας χώρας είναι ο ανώτατος νόμος που ορίζει τα βασικά στοιχεία λειτουργίας του κράτους: ποιο είναι το πολίτευμα, πώς οργανώνονται η νομοθετική, η εκτελεστική και η δικαστική εξουσία και ποια είναι τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των πολιτών. Όπως λέει ο δημοσιογράφος Κώστας Βαξεβάνης,* "το Σύνταγμα δεν ορίζει πώς διαμορφώνεται η οικονομία του κράτους, δηλαδή το οικονομικό μοντέλο, εν προκειμένω το νεοφιλελεύθερο. Αυτό το αποφασίζει η εξουσιοδοτημένη από τον λαό κυβέρνηση. Τι σημαίνει αυτή η κατ' ευφημισμόν ”τάξη” που επιχειρείται να γίνει συνταγματική απαίτηση; Το κράτος δεν θα επιτρέπεται να έχει εκτεταμένο ρόλο στήριξης της κοινωνίας. Θα υπάρχει κόφτης, με το επιχείρημα ότι δεν είναι ισοσκελισμένος ο προϋπολογισμός. Αν, για παράδειγμα, συμβεί μια πανδημία ή μια φυσική καταστροφή, το κράτος δεν θα δίνει κονδύλια, για να μην υπάρξει έλλειμμα. Οι κοινωνικές δαπάνες για την υγεία, την παιδεία, τον πολιτισμό θα μπαίνουν στον κόφτη, γιατί έτσι προβλέπει το Σύνταγμα. Μια προοδευτική κυβέρνηση θα είναι περιορισμένη στο κοινωνικό της πρόγραμμα για να μη γίνει αντισυνταγματική. Όσο για το έλλειμμα, έχει σημασία πόσο μεγάλο είναι, πόσο συχνά εμφανίζεται και αν τα χρήματα χρησιμοποιούνται για ανάπτυξη ή για να συνδράμουν την κοινωνία. Δεν αποτελεί μια απλή αριθμητική πράξη".
Πάντως, υπάρχουν δύο άρθρα που πρέπει να αναθεωρηθούν, υποστηρίζει ο Χρήστος Ράμμος, κάτι που επικροτεί και κάθε δημοκρατικός πολίτης: "Πρώτον, το άρθρο 90 παρ.5, που τώρα προβλέπει ότι η επιλογή της ηγεσίας της Δικαστικής Εξουσίας γίνεται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, δημιουργώντας σχέσεις εξάρτησης της Δικαστικής Εξουσίας από την κυβέρνηση. Αυτό επείγει να αλλάξει. Η επιλογή της εν λόγω ηγεσίας πρέπει οπωσδήποτε να αποσυνδεθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο. Δεύτερον, η διατύπωση του άρθρου 86, έτσι ώστε να απαγορεύεται στην εκάστοτε κοινοβουλευτική πλειοψηφία να παρεμποδίσει την άσκηση δίωξης εις βάρος υπουργών για τους οποίους υπάρχουν ενδείξεις ότι έχουν τελέσει ποινικό αδίκημα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους".
Οι Έλληνες πολίτες δεν θέλουν ένα Σύνταγμα κομμένο και ραμμένο στα μέτρα μιας ελίτ που ζητάει να ξανακυβερνήσει. Θέλουν επανεκκίνηση, πρόταση ενός νέου υποδείγματος. Θέλουν δικαιοσύνη, κάθαρση, αντιμετώπιση της οικονομικής ανισότητας, λειτουργία του κράτους και των θεσμών.
Η τήρηση του Συντάγματος είναι απαραίτητη προϋπόθεση για μια βαθιά Αλλαγή.
Φλώρα Τζημάκα
*Από το άρθρο του Κώστα Βαξεβάνη "Ο Μητσοτάκης ιδιωτικοποιεί και το Σύνταγμα".