iStock
Μία από τις σημαντικότερες βλάβες που μπορεί να προκαλέσει ο ήλιος στην επιδερμίδα, όταν δεν την προετοιμάζουμε και δεν την προστατεύουμε σωστά, είναι η εμφάνιση των πανάδων. Πρόκειται για πιο σκούρες κηλίδες ή δυσχρωμίες, που μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο εμφανείς και στις οποίες ορισμένοι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερη γενετική προδιάθεση. Δημιουργούνται όταν η υπεριώδης ακτινοβολία, κυρίως οι ακτίνες UVA αλλά και οι UVB, διεγείρουν υπερβολικά τα μελανοκύτταρα, δηλαδή τα κύτταρα που παράγουν μελανίνη.
Η επιδερμίδα αντιλαμβάνεται την έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία ως μια πιθανή απειλή για το DNA των κυττάρων και, για να προστατευτεί, αυξάνει την παραγωγή μελανίνης, δηλαδή του φυσικού μηχανισμού που οδηγεί στο μαύρισμα. Όταν όμως τα μελανοκύτταρα υπερδιεγείρονται ή όταν η βλάβη από την υπεριώδη ακτινοβολία επαναλαμβάνεται με την πάροδο του χρόνου, η μελανίνη δεν κατανέμεται πλέον ομοιόμορφα, αλλά συγκεντρώνεται σε συγκεκριμένες περιοχές της επιδερμίδας. Αυτή ακριβώς η ανομοιόμορφη συσσώρευση οδηγεί στη δημιουργία των σκούρων κηλίδων.
Στην ουσία, οι πανάδες είναι αποτέλεσμα της υπερβολικής και ανομοιόμορφης παραγωγής μελανίνης, την οποία ενεργοποιεί η επιδερμίδα στην προσπάθειά της να προστατευθεί από την υπεριώδη ακτινοβολία, ιδιαίτερα όταν η έκθεση επαναλαμβάνεται με την πάροδο του χρόνου. Γι' αυτό είναι σημαντικό να ακολουθείτε μια skincare ρουτίνα με στόχο την πρόληψη, ειδικά αν οι δυσχρωμίες υπάρχουν ήδη και θέλετε να αποτρέψετε την εμφάνιση νέων ή την επιδείνωσή τους.
Πότε δημιουργούνται οι σκούρες κηλίδες
Οι πανάδες εμφανίζονται ευκολότερα όταν εκτιθέμεθα στον ήλιο χωρίς επαρκή προστασία, ιδιαίτερα όταν η έκθεση είναι έντονη και επαναλαμβάνεται για χρόνια. Εκτός από την υπερμελάγχρωση, αυτή η διαδικασία επιταχύνει και τη φωτογήρανση, κάνοντας την επιδερμίδα λιγότερο ομοιόμορφη και πιο ευάλωτη στις βλάβες.
Σε αυτή την κατάσταση μπορεί να προστεθεί και η γενετική προδιάθεση, η οποία είναι συχνότερη σε άτομα με ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα ή σε όσους εμφανίζουν ευκολότερα διαταραχές της μελάγχρωσης μετά από μικρές φλεγμονές ή τραυματισμούς. Επίσης, οι ορμονικές αλλαγές, όπως εκείνες που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή μετά τη λήψη ορισμένων αντισυλληπτικών, μπορούν να ευνοήσουν την εμφάνιση μελάσματος, μιας μορφής υπερμελάγχρωσης που χαρακτηρίζεται από εκτεταμένες και ακανόνιστες κηλίδες, κυρίως στο πρόσωπο.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται επίσης όταν η επιδερμίδα βρίσκεται σε κατάσταση φλεγμονής, όπως στην ακμή, το έκζεμα ή σε μικρούς τραυματισμούς. Η έκθεση στον ήλιο μπορεί να ευνοήσει τη λεγόμενη μεταφλεγμονώδη υπερμελάγχρωση, αυξάνοντας την πιθανότητα εμφάνισης επίμονων ή ακόμη και μόνιμων δυσχρωμιών στις περιοχές όπου προϋπήρχε φλεγμονή. Για τον λόγο αυτό είναι απαραίτητο να χρησιμοποιείτε καθημερινά, όλο τον χρόνο, αντηλιακό ευρέος φάσματος, κατά προτίμηση SPF 50+, αλλά και να ακολουθείτε μια skincare ρουτίνα πλούσια σε αντιοξειδωτικά και καταπραϋντικά συστατικά, ώστε να περιορίζεται το οξειδωτικό στρες που προκαλεί η υπεριώδης ακτινοβολία και να διατηρείται ομοιόμορφος ο τόνος της επιδερμίδας.
Η skincare πριν από την έκθεση στον ήλιο για την πρόληψη των πανάδων: οι συμβουλές του δερματολόγου
Για να μας εξηγήσει ποια συστατικά πρέπει να επιλέγουμε και πώς να προετοιμάζουμε σωστά την επιδερμίδα το καλοκαίρι, ώστε ο ήλιος να μη μας αφήνει ως "ενθύμιο" τις σκούρες κηλίδες, μιλήσαμε με τον δρ. Andrea Di Stefano, ειδικό δερματολόγο και αφροδισιολόγο στη Monza και ιδρυτή της κλινικής D&C Derma. Όπως τονίζει, πριν ακόμη σκεφτούμε τη skincare ρουτίνα, είναι απαραίτητο να αξιολογήσουμε προσεκτικά την κατάσταση της επιδερμίδας μας και να θέσουμε στον εαυτό μας ένα βασικό ερώτημα: γιατί εμφανίζουμε πανάδες;
Ένα ερώτημα-κλειδί, γιατί, όπως εξηγεί, η beauty ρουτίνα πρέπει να σχεδιάζεται ξεκινώντας από τη φυσιοπαθολογία της υπερμελάγχρωσης. Γνωρίζουμε ότι οι κύριοι υπεύθυνοι για την εμφάνιση των πανάδων είναι οι υπεριώδεις ακτίνες. Όλοι, λίγο ή πολύ, γνωρίζουν ότι η αντηλιακή προστασία είναι απαραίτητη, όμως το λάθος που κάνουν πολλοί είναι ότι δεν προσαρμόζουν το είδος της αντηλιακής προστασίας στον δικό τους φωτότυπο, στις ιδιαίτερες ανάγκες και στα χαρακτηριστικά της επιδερμίδας τους.
Πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη όλοι οι παράγοντες που προδιαθέτουν στην εμφάνιση πανάδων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι έγκυες γυναίκες, λόγω του κινδύνου εμφάνισης μελάσματος εξαιτίας των ορμονικών αλλαγών, οι γυναίκες που λαμβάνουν αντισυλληπτικά, αλλά και όσοι αντιμετωπίζουν προβλήματα θυρεοειδούς. Επομένως, η αξιολόγηση της συνολικής κλινικής κατάστασης —όπως το στρες, τα επίπεδα κορτιζόλης, το υπερβολικό βάρος, η αντίσταση στην ινσουλίνη ή το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών— σε συνδυασμό με την εκτίμηση του φωτότυπου, είναι καθοριστικής σημασίας.
Όπως επισημαίνει ο δρ. Di Stefano, η πανάδα αποτελεί το τελικό αποτέλεσμα, ένα προειδοποιητικό σήμα που στέλνει η επιδερμίδα. Η σωστή αντηλιακή προστασία μπορεί να βοηθήσει σημαντικά, αλλά μόνο μέχρι ενός σημείου. Όταν υπάρχουν μεταβολικοί ή ορμονικοί παράγοντες που προδιαθέτουν στην υπερμελάγχρωση, το αντηλιακό από μόνο του δεν αρκεί. Σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να αντιμετωπιστεί η αιτία του προβλήματος.
Για να περιοριστεί η δράση του ενζύμου τυροσινάση, το οποίο παίζει καθοριστικό ρόλο στη σύνθεση της μελανίνης, ο ειδικός προτείνει την κατανάλωση τροφών πλούσιων σε αντιοξειδωτικά κατά τους μήνες που προηγούνται της έκθεσης στον ήλιο αλλά και καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Τα ίδια αντιοξειδωτικά, τονίζει, θα πρέπει να περιέχονται και στα καλλυντικά προϊόντα που εφαρμόζουμε στο πρόσωπο.
Αντιοξειδωτικός καθαρισμός
Πώς πρέπει να διαμορφωθεί η skincare ρουτίνα; Σύμφωνα με τον δερματολόγο, θα πρέπει να βασίζεται σε προϊόντα σχεδιασμένα για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των υπερμελαγχρώσεων, ξεκινώντας από τον καθαρισμό. Το ιδανικό καθαριστικό είναι εκείνο που περιέχει αποσυμφορητικά και αντιοξειδωτικά συστατικά, όπως ζυμωμένα εκχυλίσματα, βιταμίνη Ε και εκχύλισμα μολόχας. Μπορεί να χρησιμοποιείται τόσο τις εβδομάδες πριν από την έκθεση στον ήλιο όσο και λίγο πριν από αυτή.
Λειτουργικοί οροί
Οι πιο αποτελεσματικοί οροί ή boosters είναι εκείνοι που περιέχουν λιποσωμική βιταμίνη C, αλλά και κυρίως palmaria και φυτική αρβουτίνη. Η πρώτη μειώνει τη μελανογένεση, δρώντας πάνω στο βασικό ένζυμο της διαδικασίας, την τυροσινάση, αλλά και στη μεταφορά των μελανοσωμάτων. Η αρβουτίνη, από την άλλη, είναι ένα φυσικό εκχύλισμα που προέρχεται από το φυτό αρκτοστάφυλος (Arctostaphylos uva-ursi) και αναστέλλει τη βιοσύνθεση της επιδερμικής μελανίνης, εμποδίζοντας την ενζυματική οξείδωση της τυροσίνης και της DOPA.
Το συγκεκριμένο συστατικό συμβάλλει στη μείωση των δυσχρωμιών και περιορίζει τον βαθμό μαυρίσματος της επιδερμίδας μετά την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία. Αυτοί οι οροί μπορούν να χρησιμοποιούνται τόσο τις εβδομάδες πριν από την έκθεση στον ήλιο όσο και λίγο πριν από αυτή. Ο συνδυασμός λιποσωμικής βιταμίνης C και γλυκυρρετινικού οξέος θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματικός.
Απολέπιση: ναι, αλλά με τον σωστό τρόπο
Η απολέπιση είναι χρήσιμη, τονίζει ο ειδικός, αρκεί να προσαρμόζεται στον τύπο και στις ανάγκες κάθε επιδερμίδας. Σε γενικές γραμμές, προτείνει φόρμουλες που περιέχουν φυσικά πρεβιοτικά, γλυκονολακτόνη, ξιμενινικό οξύ και αζελαϊκό οξύ, το οποίο δρα λευκαντικά στις υπερμελαγχρώσεις, συμβάλλοντας παράλληλα στην πρόληψη της δημιουργίας τους.
Η απολέπιση θα πρέπει να διακόπτεται τουλάχιστον τρεις εβδομάδες πριν από την πρώτη έντονη έκθεση στον ήλιο, ενώ μετά την επιστροφή από τις διακοπές μπορεί και πρέπει να επανενταχθεί στη skincare ρουτίνα.
Η ενυδάτωση είναι απαραίτητη
Η ενυδάτωση και η αποκατάσταση της επιδερμίδας αποτελούν φυσικά τον βασικό στόχο μετά από κάθε έκθεση στον ήλιο. Αν τις εβδομάδες πριν από το καλοκαίρι η έμφαση πρέπει να δίνεται στο μικροβίωμα και στη σωστή ενυδάτωση, κατά τη διάρκεια των διακοπών ο δρ. Di Stefano συνιστά ανεπιφύλακτα να έχετε μαζί σας ένα ποιοτικό after sun προσώπου.
Όπως εξηγεί, δεν αρκεί μια απλή ενυδατική κρέμα. Χρειάζεται μια επανορθωτική σύνθεση που να περιέχει φυτικά κεραμίδια, εκχύλισμα centella asiatica, πρεβιοτικά, βιταμίνη C και νιασιναμίδη, ώστε να συμβάλλει στην αποκατάσταση του επιδερμιδικού φραγμού, βελτιώνοντας τη σφριγηλότητα, τον τόνο, την ελαστικότητα και την ενυδάτωση της επιδερμίδας.
Ένα τόσο ολοκληρωμένο προϊόν μπορεί να εφαρμοστεί ακόμη και πριν από την έκθεση στον ήλιο, πριν από το αντηλιακό, ιδιαίτερα όταν περιέχει αντιοξειδωτικά συστατικά, όπως εκχύλισμα πράσινου τσαγιού. Το συγκεκριμένο συστατικό ενισχύει την αντιοξειδωτική δράση των υπόλοιπων ενεργών συστατικών, προστατεύει την επιδερμίδα από τις ελεύθερες ρίζες και χαρίζει αίσθηση φρεσκάδας και περισσότερη λάμψη.
Με λίγα λόγια, όπως επιβεβαιώνει ο ειδικός, η σωστή προστασία από τον ήλιο είναι θέμα προετοιμασίας, στρατηγικής και σωστής παρατήρησης των αναγκών της επιδερμίδας. Προσφέροντάς της ό,τι πραγματικά χρειάζεται και αξιοποιώντας τις σύγχρονες τεχνολογίες για να καλύψουμε τις αδυναμίες της, μπορούμε να διατηρήσουμε μια ανθεκτική, ομοιόμορφη επιδερμίδα και, παράλληλα, να αποκτήσουμε ένα όμορφο και ομοιόμορφο μαύρισμα.
Πηγή: ELLE.com/it
