iStock
Τα πεπτίδια αποτελούν εδώ και πολύ καιρό ένα ισχυρό συστατικό στο skincare, πολύ πριν από την τρέχουσα εμμονή μαζί τους. Καθώς οι συζητήσεις γύρω από τη μακροζωία, το biohacking και το λεγόμενο everything maxxing συνεχίζουν να κυριαρχούν στον κόσμο της ομορφιάς και του wellness, η υπερπληροφόρηση δεν δημιουργεί μόνο σύγχυση σχετικά με το τι αξίζει να προσθέσουμε στη ρουτίνα μας, αλλά αυξάνει επίσης τον κίνδυνο πιθανής βλάβης της επιδερμίδας — ή και χειρότερα.
Το περασμένο καλοκαίρι, το U.S. Department of Health and Human Services προχώρησε σε κίνηση για την επαναταξινόμηση των περιορισμών χρήσης και διανομής μιας σειράς πεπτιδίων. Ενώ η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και αναμένει την έγκριση του FDA για μόλις λίγα από τα 18 που παρουσιάστηκαν, τα πεπτίδια έχουν φτάσει στο peak της δημοτικότητάς τους. Παράλληλα, έχει αυξηθεί η σύγχυση σχετικά με το ποια είναι ασφαλή και ποια όχι. Όσα πρέπει να γνωρίζετε για τα ενέσιμα και τα τοπικά πεπτίδια.
Γιατί τα πεπτίδια βρίσκονται στο peak της δημοτικότητάς τους;
Η δρ Mona Foad, πιστοποιημένη δερματολόγος και ιδρύτρια της MONA Dermatology, αποδίδει τη νέα αυτή δημοτικότητα στην έκρηξη των GLP-1, η οποία, όπως λέει, άλλαξε τα πάντα. "Φάρμακα όπως το Ozempic έκαναν τη λέξη "πεπτίδιο” γνωστή σχεδόν μέσα σε μια νύχτα και ξαφνικά οι καταναλωτές ήθελαν να μάθουν τι άλλο μπορούν να κάνουν τα πεπτίδια", λέει στο ELLE. "Προσθέστε την κουλτούρα του biohacking, τα social media και τους φετινούς, ιδιαίτερα δημόσιους, τίτλους γύρω από τις ρυθμιστικές εξελίξεις και έχετε την τέλεια καταιγίδα". Στον τομέα του skincare, η επιστήμη έχει επίσης εξελιχθεί. Οι συνθέσεις είναι πιο σταθερές, τα συστήματα μεταφοράς πιο εξελιγμένα και τα copper peptides, ειδικότερα, έχουν γίνει τεράστια τάση στα social media, επειδή οι άνθρωποι βλέπουν πραγματικά αποτελέσματα. Η Foad λέει ότι υπάρχει επίσης μια ευρύτερη στροφή προς πιο ήπια αντιγήρανση. "Οι ασθενείς θέλουν αποτελέσματα χωρίς τον ερεθισμό που συνοδεύει τα ρετινοειδή και τα πεπτίδια προσφέρουν ακριβώς αυτό. Η ουσία είναι ότι τα πεπτίδια δεν είναι μια τάση· είναι μια αποδεδειγμένη κατηγορία που επιτέλους λαμβάνει την προσοχή που της αξίζει".
Ποια πεπτίδια επηρεάζονται από τους νέους κανονισμούς του FDA;
Οι χαλαρότεροι κανόνες αφορούν μόνο τα ενέσιμα προϊόντα πεπτιδίων από φαρμακεία παρασκευής σκευασμάτων και όχι τα πεπτίδια που περιέχονται στους ορούς σας, εξηγεί η δρ Corinne Erickson, MD, FAAD, MSCP, πιστοποιημένη δερματολόγος και Menopause Society Certified Practitioner. "Ο FDA εξετάζει συνεχώς ποια ενέσιμα πεπτίδια θα πρέπει να επιτρέπεται να παρασκευάζουν τα compounding pharmacies και το τοπίο έχει μετακινηθεί από πιο περιοριστικό το 2023 σε δυνητικά λιγότερο περιοριστικό από τον Ιούλιο του 2026", εξηγεί η Erickson στο ELLE.
Για περισσότερο πλαίσιο σχετικά με το πώς ξεκίνησαν όλα αυτά, η Foad εξηγεί: "Το 2023, ο FDA περιόρισε 19 πεπτίδια λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια. Φέτος, η κυβέρνηση έδειξε ότι θα χαλάρωνε πολλούς από αυτούς τους περιορισμούς και τον Ιούλιο [2026], μια συμβουλευτική επιτροπή του FDA συνέστησε έξι από αυτά. Αυτή η ψηφοφορία αποτελεί μόνο σύσταση και όχι έγκριση του FDA και δεν σημαίνει ότι αυτά τα πεπτίδια έχουν αποδειχθεί ασφαλή ή αποτελεσματικά", λέει στο ELLE.
Επηρεάζουν οι νέοι κανόνες για τα πεπτίδια τα προϊόντα skincare;
Τόσο η Foad όσο και η Erickson λένε ότι η σύσταση δεν έχει ιδιαίτερο αντίκτυπο στα πεπτίδια που έχουν εγκριθεί για χρήση σε προϊόντα skincare. Για το τοπικό skincare, ελάχιστα πράγματα αλλάζουν. Ένα πεπτίδιο σε μια κρέμα θεωρείται καλλυντικό συστατικό και όχι φαρμακευτικό. "Αυτά διέπονται από τη νομοθεσία για τα καλλυντικά, η οποία πλέον απαιτεί εγγραφή της εγκατάστασης, καταχώριση του προϊόντος, τεκμηρίωση της ασφάλειας και αναφορά ανεπιθύμητων ενεργειών, αλλά όχι έγκριση από τον FDA", προσθέτει η Erickson, διευκρινίζοντας ότι η συζήτηση για τα compounding pharmacies αφορά το τι μπορεί ένα φαρμακείο να βάλει σε μια σύριγγα. Η ενυδατική σας δεν αποτελεί μέρος αυτής της συζήτησης. Η Foad, ωστόσο, σημειώνει ότι το ένα πεπτίδιο στον χώρο της ομορφιάς που αξίζει να παρακολουθούμε είναι το copper peptide ή GHK-Cu, το οποίο, όπως λέει, έχει προγραμματιστεί να εξεταστεί έως το τέλος Φεβρουαρίου 2027. "Η ουσία είναι ότι το τοπικό skincare με πεπτίδια ρυθμίζεται ως καλλυντικό και δεν επηρεάζεται από τίποτα από όλα αυτά", λέει η Foad.
Πώς διαφέρουν τα τοπικά πεπτίδια από τα ενέσιμα;
Εκτός από την κατανόηση των νόμων που διέπουν ποια πεπτίδια μπορούν να χορηγηθούν με ένεση και ποια μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο skincare, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τι κάνει συνολικά το συστατικό. Τα πεπτίδια είναι μικρές αλυσίδες αμινοξέων. Στο skincare, λειτουργούν ως αγγελιοφόροι, επομένως επιλέγετε προϊόντα με πεπτίδια ανάλογα με τα μηνύματα που χρειάζεται να λάβουν τα κύτταρα της επιδερμίδας σας. "Τα signal peptides, όπως το palmitoyl pentapeptide-4, λένε στους ινοβλάστες να παράγουν περισσότερο κολλαγόνο. Τα carrier peptides, όπως το copper tripeptide-1 (GHK-Cu), μεταφέρουν χαλκό, έναν συμπαράγοντα για την επούλωση των πληγών και την αποκατάσταση της εξωκυττάριας μήτρας. Τα neurotransmitter-inhibiting peptides, όπως το acetyl hexapeptide-8 (Argireline), απαλύνουν σε μέτριο βαθμό τις γραμμές έκφρασης", εξηγεί η Erickson. "Το να λέμε ότι ένα προϊόν περιέχει πεπτίδια είναι σαν να λέμε ότι μια σαλάτα περιέχει λαχανικά. Πρέπει να γνωρίζετε ποια είναι τα πεπτίδια και τι κάνουν". Τα τοπικά πεπτίδια δρουν στην επιφάνεια της επιδερμίδας και στα ανώτερα στρώματά της και, επειδή είναι σχετικά μεγάλα μόρια, η σύνθεση παίζει τεράστιο ρόλο. Ο τρόπος με τον οποίο μεταφέρεται το πεπτίδιο αλλάζει τα πάντα. Τα τοπικά πεπτίδια δρουν τοπικά και πρέπει να ξεπεράσουν τον επιδερμικό φραγμό για να εισχωρήσουν, γι’ αυτό και η σύνθεση έχει τόσο μεγάλη σημασία.
Τα ενέσιμα πεπτίδια, από την άλλη, αποτελούν μια εντελώς διαφορετική κατηγορία. "Χορηγούνται στο σώμα, συχνά δρουν συστηματικά και πολλά από αυτά που κυκλοφορούν αυτή τη στιγμή online δεν είναι εγκεκριμένα από τον FDA", λέει η Foad. "Τα πεπτίδια κολλαγόνου από το στόμα είναι η πιο μελετημένη επιλογή για από του στόματος λήψη και τα ισχυρά κλινικά δεδομένα δείχνουν μέτριες βελτιώσεις στην ενυδάτωση και την ελαστικότητα της επιδερμίδας", σημειώνει η Foad, προσθέτοντας ότι η έρευνα είναι πολλά υποσχόμενη· συνιστά έντονα να προτιμάτε τα τοπικά πεπτίδια ως το ασφαλέστερο και πιο προσβάσιμο σημείο εκκίνησης. Η Erickson συμφωνεί επίσης ότι τα πεπτίδια κολλαγόνου από το στόμα σε μεγάλο βαθμό διασπώνται σε αμινοξέα και μικρά θραύσματα, αλλά λέει ότι οι ανεξάρτητα χρηματοδοτούμενες μελέτες είναι πολύ λιγότερο κολακευτικές από εκείνες που χρηματοδοτούνται από τη βιομηχανία.
Η Foad λέει ότι το ενέσιμο GHK-Cu είναι αυτό που προωθείται σήμερα πιο επιθετικά για την επιδερμίδα, αλλά συμβουλεύει να μην το δοκιμάσετε. "Το ενέσιμο GHK-Cu δεν έχει λάβει ποτέ σαφή έγκριση από τον FDA για συνήθη παρασκευή σε compounding pharmacies και δεν διαθέτουμε ισχυρά δεδομένα σε ανθρώπους σχετικά με τη δοσολογία, την ασφάλεια ή τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα για αισθητική χρήση", προειδοποιεί. "Αυτό που συνιστώ είναι να χρησιμοποιείτε αποδεδειγμένες θεραπείες στο ιατρείο για την ενίσχυση του κολλαγόνου, όπως microneedling, lasers και βιοδιεγερτικά fillers, και να τα συνδυάζετε με τοπικά copper peptides στο σπίτι. Τα τοπικά προϊόντα έχουν ισχυρό ιστορικό χρήσης, εξαιρετική ανεκτικότητα και μηδενικό κίνδυνο από βελόνα".
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι τα πιο διάσημα ενέσιμα πεπτίδια αυτή τη στιγμή είναι τα φάρμακα GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη, τα οποία είναι εγκεκριμένα από τον FDA για την απώλεια βάρους και τον διαβήτη και όχι για την επιδερμίδα. Οι επιδράσεις τους στον όγκο του προσώπου είναι μια εντελώς διαφορετική συζήτηση.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι από τη χρήση ενέσιμων πεπτιδίων;
Κάθε συστατικό φαρμακευτικού βαθμού που χορηγείται απευθείας στο σώμα σας ενέχει σημαντικούς κινδύνους. Η Erickson λέει ότι η μεγαλύτερη ανησυχία της αφορά αυτό που αποκαλεί "DIY injectable crowd". "Τα φιαλίδια της γκρίζας αγοράς που φέρουν την ένδειξη "research use only” δεν παρέχουν καμία εγγύηση καθαρότητας, δοσολογίας ή στειρότητας. Η έγχυσή τους κοντά στο πρόσωπο μπορεί να προκαλέσει λοιμώξεις, αποστήματα και κοκκιώματα", λέει η Erickson. Παρακολουθεί επίσης στενά το Melanotan II. Πρόκειται για ένα πεπτίδιο μαυρίσματος που διεγείρει τα κύτταρα χρωστικής. Ο FDA αναμένεται να το εξετάσει για παρασκευή σε compounding pharmacies στις αρχές του 2027. "Υπάρχουν δημοσιευμένες αναφορές για αλλαγές σε σπίλους και μελάνωμα σε χρήστες. Ένας δερματολόγος δεν μπορεί να αντιμετωπίζει με επιπολαιότητα μια ουσία που έχει σχεδιαστεί για να σκουραίνει τους σπίλους σας. Η χαλάρωση των κανόνων για το συγκεκριμένο θα αποτελούσε πραγματικό βήμα προς τα πίσω για την πρόληψη του καρκίνου του δέρματος", λέει η Erickson.
Ποια πεπτίδια είναι τα πιο ασφαλή και πού μπορείτε να τα βρείτε;
Τα copper peptides, και συγκεκριμένα το GHK-Cu, βρίσκονται στην κορυφή της λίστας της Foad. Υποστηρίζει την παραγωγή κολλαγόνου και ελαστίνης, βοηθά στην αποκατάσταση και βελτιώνει τη σφριγηλότητα και την υφή. "Λατρεύω το Asterwood Copper Peptides Serum, το οποίο συνδυάζει GHK-Cu με υαλουρονικό οξύ για επιπλέον ενυδάτωση", προτείνει η Foad. Το Matrixyl, ή palmitoyl pentapeptide-4, είναι ένα ακόμη σημαντικό πεπτίδιο, με πραγματικά κλινικά δεδομένα πίσω από τα οφέλη του στη μείωση των ρυτίδων, σύμφωνα με τη Foad. Το The Ordinary Matrixyl 10 percent + HA είναι μια οικονομική, στοχευμένη επιλογή, όπως και η Olay Regenerist Micro-Sculpting Cream — μια ενυδατική κρέμα ευρείας διανομής που βασίζεται στα πεπτίδια. Για τις γραμμές έκφρασης, η Foad ολοκληρώνει τη λίστα της με το πεπτίδιο Argireline, που περιέχεται στο The Ordinary Argireline Solution 10 percent, το οποίο, όπως λέει, το παρέχει σε ουσιαστική συγκέντρωση. "Συνιστώ ανεπιφύλακτα να επιλέγετε έναν ορό ή μια κρέμα με πεπτίδια που παραμένει στην επιδερμίδα, αντί για ένα καθαριστικό, ώστε τα συστατικά να έχουν χρόνο να δράσουν", καταλήγει η Foad.
Η τελευταία λέξη για τα πεπτίδια
Πριν περάσετε σε μια ρουτίνα γεμάτη πεπτίδια, η Erickson τονίζει τη σημασία του να βλέπετε τα πεπτίδια ως υποστηρικτικούς παίκτες και όχι ως πρωταγωνιστές. "Η βάση της skincare ρουτίνας για τη γήρανση της επιδερμίδας δεν έχει αλλάξει: καθημερινό αντηλιακό, ένα ρετινοειδές εφόσον είναι ανεκτό και ένας υγιής επιδερμικός φραγμός". Εξετάστε και άλλους παράγοντες που τα πεπτίδια μπορεί να μην είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν. "Για τις γυναίκες στην περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση, η συζήτηση θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τις ορμόνες, επειδή η απώλεια οιστρογόνων προκαλεί μεγάλο μέρος της μείωσης του κολλαγόνου που οι άνθρωποι προσπαθούν να διορθώσουν με πεπτίδια. Ένα πεπτίδιο μπορεί να δώσει ένα μικρό ερέθισμα σε έναν ινοβλάστη. Δεν μπορεί να αντικαταστήσει αυτό που οι ωοθήκες σταμάτησαν να παρέχουν".
Η συμβουλή της Erickson: "Να είστε περίεργοι, όχι εύπιστοι. Αγοράζετε τοπικά πεπτίδια από αξιόπιστες μάρκες. Να είστε εξαιρετικά επιφυλακτικοί απέναντι σε οτιδήποτε πωλείται σε ένα φιαλίδιο με την ένδειξη "not for human use”. Αυτή η προειδοποίηση είναι το μόνο ειλικρινές πράγμα πάνω του".
Πηγή: ELLE.com
