Φωτογράφος: Lan Sky Tian, Styling: Lu Lu
"Το ζητούμενο για εμένα ήταν να αποκτήσω ένα σμιλεμένο σαγόνι, ψηλά ζυγωματικά και νεανικό βλέμμα. Συνολικά έκανα έξι επεμβάσεις, μεταξύ αυτών λίφτινγκ προσώπου, χειλιών και ρινοπλαστική", εξηγεί η 28χρονη Emily στο BBC. Περιγράφοντας τη διαδικασία, η νέα γυναίκα θυμάται: "Ξύπνησα και είχα ένα καινούριο πρόσωπο και μια νέα μύτη. Η μαμά μου δεν το ήξερε καν μέχρι που της το είπα λίγες μέρες μετά την επέμβαση". Ξαφνικά σταματάει και παραδέχεται με αφοπλιστική ειλικρίνεια: "Με ρωτούν γιατί το έκανα. Απλά ήθελα να είμαι η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μου".
Η ΤΕΛΕΙΟΠΟΙΗΜΕΝΗ VERSION
Μήπως αυτή η τελευταία της πρόταση είναι η φράση-κλειδί, το κίνητρο που οδηγεί όλο και περισσότερους νέους στην πόρτα του γιατρού; Σύμφωνα με τον Έλληνα πλαστικό χειρουργό Χρήστο Μεγαπάνο, "τα τελευταία χρόνια βλέπουμε ολοένα και περισσότερες γυναίκες στις ηλικίες 25 έως 35 χρόνων να ενδιαφέρονται για παρεμβάσεις που μέχρι πρόσφατα αφορούσαν μεγαλύτερες ηλικίες. Αυτό οφείλεται κυρίως στη διάδοση τεχνικών που υπόσχονται λιγότερο χρόνο αποθεραπείας, πιο φυσικό αποτέλεσμα και ταχύτερη επιστροφή στην καθημερινότητα. Επιπλέον, η εικόνα που βλέπουμε στα social media, η δημοτικότητα των "τέλειων” χαρακτηριστικών και η συνεχής έκθεση σε πρότυπα ομορφιάς "χωρίς ηλικία”, έχουν αλλάξει το πώς αντιλαμβάνονται οι νέοι την πρόληψη και τη διατήρηση της εικόνας τους. Η γενιά που είναι σήμερα 20 έως 30 χρόνων έχει μεγαλώσει βλέποντας τον εαυτό της μέσα από κάμερες και φίλτρα που εξομαλύνουν το δέρμα, σηκώνουν τα μάγουλα, αλλάζουν τα μάτια ή το πηγούνι. Και αυτή η ψηφιακή εκδοχή του εαυτού της, πολλές φορές μοιάζει πιο ελκυστική από την πραγματική. Η συνεχής σύγκριση με influencers, avatars, ακόμη και με τον φιλτραρισμένο εαυτό τους, οδηγεί πολλές νέες γυναίκες στο να θέλουν μια μόνιμη προσέγγιση αυτού του αποτελέσματος".
Μήπως εδώ έγκειται και η ειδοποιός διαφορά σε σύγκριση με τις παλαιότερες γενιές; "Σήμερα οι νέες γυναίκες δεν θέλουν να μοιάσουν σε κάποιον άλλο, αλλά με αυτό που βλέπουν στην οθόνη του κινητού, μια "τελειοποιημένη” version του ίδιου του εαυτού τους. Σχεδόν πάντα υπάρχει κάποια αναφορά εικόνας — μια δική τους πόζα με φίλτρο ή φωτογραφίες που βρίσκουν στο TikTok και στο Pinterest", σημειώνει ο
κος Μεγαπάνος και συνεχίζει: "Ένα από τα πιο ακραία παραδείγματα που μου έχει τύχει —και δεν είναι μεμονωμένο— είναι όταν ένα 17χρονο κορίτσι, με τη συναίνεση της μητέρας της, μου ζήτησε να αλλάξει όλη την εμφάνισή της, να γίνει κυριολεκτικά ένας άλλος άνθρωπος. Ζητούσε μια σειρά επεμβάσεων που αποτελούνταν από facelift, τοποθέτηση ενθεμάτων σιλικόνης στο πρόσωπο, παρεμβάσεις που θα την έκαναν κάτι εντελώς διαφορετικό από τον πραγματικό της εαυτό. Επίσης υπάρχουν νέες γυναίκες που φέρνουν μαζί τους φωτογραφίες έντονα φιλτραρισμένες, ζητώντας ένα αποτέλεσμα που ανατομικά δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς να αλλοιωθεί σοβαρά η φυσικότητα του προσώπου. Η επιθυμία αυτών των γυναικών γεννήθηκε από την εντύπωση ότι το χειρουργείο μπορεί να αλλάξει την ταυτότητα ή την "αύρα” του προσώπου τους".
Για την ψυχολόγο Μαρία Βασιλική Οσάνα PhDc, "νέες γυναίκες αλλά και νέοι άντρες έρχονται στο γραφείο μου και μου λένε "θα ήθελα να φαίνομαι πιο ξεκούραστη/νεότερη”, "θέλω να μοιάζω περισσότερο σε φωτογραφίες/στο Instagram”, ενώ χρησιμοποιούν ρήματα όπως "άλλαξα”, "μεγαλώνω” όταν αναφέρονται κυρίως στην ηλικιακή ωριμότητά τους. Η κινητήρια δύναμη συνήθως είναι η μειωμένη αυτοεκτίμηση, οι συγκρίσεις και ένα επιθυμητό κοινωνικό/επαγγελματικό όφελος".
ΟΤΑΝ ΤΟ ΛΙΦΤΙΝΓΚ ΠΕΡΝΑΕΙ ΣΕ ΑΛΛΟ LEVEL
Σήμερα, όλο και περισσότεροι επιλέγουν να υποβληθούν σε λίφτινγκ προσώπου στα 20 και τα 30 τους. Σύμφωνα με την Αμερικανική Εταιρεία Πλαστικών Χειρουργών (ASPS), και η Gen Z κάτω των 20 ετών ακολουθεί την παραπάνω ανοδική τάση, με αποτέλεσμα ένα εντυπωσιακό 75% των πλαστικών χειρουργών να έχει δει αύξηση στους πελάτες κάτω των 30 ετών. Στοιχεία της Βρετανικής Ένωσης Αισθητικών Πλαστικών Χειρουργών (BAAPS) δείχνουν αύξηση 8% στα λίφτινγκ προσώπου τους τελευταίους 12 μήνες στο Ηνωμένο Βασίλειο — δεν αναλύουν τα δεδομένα ανά ηλικία, αλλά πολλά μέλη αναφέρουν ότι το δημογραφικό στοιχείο μεταβάλλεται. Όσο για την Ελλάδα; Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της Διεθνούς Εταιρείας Αισθητικής Πλαστικής Χειρουργικής (ISAPS) σημειώθηκε αύξηση κατά 38% στις πλαστικές επεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2022 στη χώρα μας, έναντι 11,2% διεθνώς. Συγκεκριμένα, έγιναν 102.437 χειρουργικές παρεμβάσεις, αυξημένες κατά 54,8%, και 323.886 μη χειρουργικές, αυξημένες κατά 33,3%. Αντίστοιχα το ποσοστό διεθνώς στις χειρουργικές επεμβάσεις ανέβηκε κατά 16,7% και στις μη χειρουργικές κατά 7,2%.
Για τον πλαστικό χειρουργό Χρήστο Μεγαπάνο, οι πιο συχνές επιθυμίες των νεαρών πελατών του είναι πιο "σφιχτό" και ανορθωμένο περίγραμμα προσώπου, πιο ανοδικά μάτια ή φρύδια, λιγότερο κουρασμένη έκφραση, πιο τονισμένα ζυγωματικά και καλύτερη συμμετρία στη φωτογραφία. Για τον ίδιο, τρεις είναι οι κύριοι λόγοι που οδηγούν τους νέους στην πόρτα του ιατρείου του: "Πολλές νέες γυναίκες δεν βλέπουν αυτές τις επεμβάσεις ως λίφτινγκ, αλλά ως έναν τρόπο να καθυστερήσουν τα πρώτα σημάδια της γήρανσης προτού αυτά γίνουν εμφανή. Η λογική είναι "να διορθώσω τα πολύ πρώιμα σημάδια πριν επιδεινωθούν”. Ο δεύτερος λόγος αφορά την πίεση από την εικόνα και τη σύγκριση. Οι νέες γυναίκες καταγράφουν συνεχώς τον εαυτό τους σε φωτογραφίες, stories, βίντεο και φίλτρα, με το πρόσωπό τους να γίνεται αντικείμενο παρατήρησης και κριτικής πολύ πιο συχνά από ό,τι παλιότερα. Αυτό δημιουργεί την ανάγκη για μια πιο "σταθερή”, συμμετρική, φωτογενή εικόνα". Τέλος, για τον ειδικό μεγάλο ρόλο παίζει και η αυξημένη ορατότητα των αισθητικών επεμβάσεων αφού "σε Ιnstagram και TikTok, πολλοί είναι οι influencers και οι celebrities που δείχνουν ανοιχτά τις επεμβάσεις τους. Η αισθητική ιατρική παρουσιάζεται ως κάτι εύκολο, σχεδόν σαν περιποίηση και όχι ως χειρουργείο", υπογραμμίζει ο ειδικός.
ΜΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗΣ;
Η σύγχρονη αισθητική ιατρική υπόσχεται γρήγορες, ανώδυνες και "φυσικές" διορθώσεις. Αυτό λειτουργεί ενισχυτικά: η επέμβαση μοιάζει εύκολη, κοινωνικά αποδεκτή και άμεσα διαθέσιμη. Σύμφωνα με την ψυχολόγο Μαρία Βασιλική Οσάνα, "σήμερα οι νέοι άνθρωποι μεγαλώνουν μέσα στην κουλτούρα της εικόνας, με selfies, φίλτρα, συνεχή έκθεση σε πρόσωπα βελτιωμένα με ψηφιακό τρόπο, αλλά και σε πρότυπα που φαίνονται αψεγάδιαστα. Η σύγκριση είναι αδιάκοπη και εξαντλητική. Ο εαυτός γίνεται ένα project που πρέπει διαρκώς να βελτιώνεται. Και όταν το δέρμα, το πρωτογενές μας ψυχικό περίβλημα, αρχίζει να διαβάζεται ως όχι "αρκετά καλό”, τότε η ανάγκη για παρέμβαση δεν αφορά μόνο την εμφάνιση, αλλά την ίδια την ψυχική ισορροπία. Πολλοί νέοι αναζητούν μια εσωτερική σταθερότητα μέσα από μια εξωτερική αλλαγή. Θεωρούν ότι βελτιώνοντας ένα σημείο στο πρόσωπό τους, θα ενισχυθεί η αυτοπεποίθησή τους, θα μειωθεί το άγχος, θα αλλάξει ο τρόπος που τους βλέπουν οι άλλοι. Μερικές φορές αυτό ισχύει. Άλλες φορές όμως η αισθητική παρέμβαση λειτουργεί ως κάλυμμα ενός πιο ουσιαστικού ψυχικού αιτήματος: της ανάγκης για αποδοχή, αγάπη, αναγνώριση".
Τι συμβαίνει; Μήπως οι άνθρωποι γίνονται όλο και πιο ανασφαλείς σε έναν συνεχώς αναπτυσσόμενο ψεύτικο διαδικτυακό κόσμο; "Αυτό που παρατηρούμε κλινικά είναι ότι η αυξανόμενη προσφυγή των νέων στην πλαστική χειρουργική δεν είναι απλώς μια νέα τάση στην ομορφιά. Είναι ένα ψυχοκοινωνικό φαινόμενο, στο οποίο συνυπάρχουν η πίεση της εικόνας, η ανάγκη για έλεγχο του εαυτού και, συχνά, η προσπάθεια απόκτησης μιας ψυχικής σταθερότητας μέσω του σώματος και του δέρματος", εξηγεί η κα Οσάνα και προσθέτει: "Τα social media λειτουργούν ως πολλαπλασιαστής, προωθούν ιδανικά και φίλτρα, ενισχύουν την εμφάνιση ως κεντρικό μέτρο αξίας και ευνοούν την καθημερινή σύγκριση, ειδικά με επεξεργασμένες εικόνες, με ερεθίσματα που αυξάνουν το κοινωνικό άγχος. Όταν μάλιστα συνδυάζεται με εύκολη πρόσβαση σε "γρήγορες επιδιορθώσεις”, πολλοί νέοι βλέπουν τη χειρουργική/μη χειρουργική αισθητική ως στρατηγική αυτοβελτίωσης".
ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΜΕ ΤΑ ΦΙΛΤΡΑ
"Μεταξύ φίλτρων και τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργούμε μη ρεαλιστικές προσδοκίες για το πώς θα έπρεπε να μοιάζουν οι άνθρωποι, ενώ το κοινό κάτω των 30 είναι εξαιρετικά επιρρεπές σ' αυτές", τονίζει η Usha Rajagopal MD, πιστοποιημένη πλαστικός χειρουργός και ιατρική διευθύντρια του Κέντρου Πλαστικής Χειρουργικής και Λέιζερ του Σαν Φρανσίσκο στην Καλιφόρνια. Στην εποχή των social media, της τεχνητής εικόνας και των φίλτρων, το ερώτημα παραμένει: Πού τελειώνει η φροντίδα της εμφάνισης και πού αρχίζει η υπερβολή; Οι ειδικοί δεν παύουν να επισημαίνουν ότι μια χειρουργική επέμβαση όπως το λίφτινγκ δεν είναι απλή υπόθεση. Πρόκειται για σοβαρή χειρουργική πράξη, με ψυχολογικές και σωματικές συνέπειες.
Το πρόσωπο δεν είναι μόνο ένα κομμάτι σάρκας, αλλά καμβάς συναισθημάτων. Όταν αλλάζουν τα χαρακτηριστικά του, όταν αλλοιώνεται η φυσιογνωμία μας, ίσως χάνουμε κι ένα κομμάτι του εαυτού μας. Μήπως έπειτα από μια πλαστική επέμβαση αλλάζει και η ψυχολογία μας; Για τη Μαρία Βασιλική Οσάνα, "το πρόσωπο φέρει ένα συμβολικά μεγάλο μέρος της ταυτότητάς μας, είναι καμβάς συναισθημάτων και κοινωνικής πληροφορίας, οπότε μια σημαντική αλλαγή στην εμφάνιση μπορεί να διαταράσει την εσωτερική συνέπεια μεταξύ του "πώς νιώθω” και του "πώς φαίνομαι”. Μπορεί να επηρεάσει την εικόνα που έχουμε εμείς οι ίδιοι για τον εαυτό μας, καθώς και τις διαπροσωπικές σχέσεις μας. Ίσως να μη συμβαίνει αυτομάτως μια εσωτερική αλλοίωση, όμως υπάρχει σημαντική πιθανότητα αλλαγής τον τρόπο που το άτομο βιώνει και επικοινωνεί τα συναισθήματά του, κάτι που απαιτεί σεβασμό και ψυχολογική προετοιμασία".
Από την άλλη, όταν μιλάμε για την ψυχολογία μας νεαρής γυναίκας 20 ή 25 χρόνων, πόσο πιο ευαίσθητες γίνονται οι ισορροπίες; "Εξαρτάται από τα κίνητρα και τις προσδοκίες. Το αποτέλεσμα μιας παρέμβασης μπορεί να βελτιώσει τη λειτουργικότητα του ατόμου ή να επιδεινώσει μια εσωτερική σύγκρουση", τονίζει η κα Οσάνα και γίνεται πιο αναλυτική: "Πιστεύω πως υπάρχουν δύο επίπεδα επίδρασης. Το πρώτο αφορά την εξωτερική, τη διαπροσωπική επικοινωνία: Από τη στιγμή που το πρόσωπο είναι το πρωταρχικό κανάλι μη λεκτικής έκφρασης, τυχόν αλλαγές στην κινητικότητα των μυών του ή στα χαρακτηριστικά του μπορούν να αλλάξουν το πώς μας διαβάζουν οι άλλοι. Αυτό έχει συνέπειες στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και στην εμπειρία της ίδιας της ταυτότητας. Επίσης, τίθεται και ζήτημα αυτοαντίληψης. Έπειτα από μια ριζική παρέμβαση, μερικές γυναίκες βιώνουν άμεσα αύξηση της αυτοπεποίθησής τους, ενώ άλλες μπορεί να νιώσουν ξένες με το νέο τους πρόσωπο ή ακόμη και δυσφορία αν το αποτέλεσμα δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους. Τέλος, πολλοί χρησιμοποιούν αυτές τις επεμβάσεις ως τρόπο αποφυγής της επεξεργασίας βασικών ψυχολογικών θεμάτων, όπως κοινωνικό άγχος και κατάθλιψη".
Για την ψυχολόγο-ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεύτρια, ΕΚΠΑ. Msc. Pgdip. Phd. Κωνσταντίνα Μαρία Αλεξοπούλου, "ένα ριζικά νέο πρόσωπο μπορεί να έχει τόσο θετικές όσο και αρνητικές επιπτώσεις στον χαρακτήρα και στην ευαίσθητη ψυχολογία μιας γυναίκας 25 ετών. Οι επεμβάσεις στο πρόσωπό της μπορεί αρχικά να ενισχύσουν πολύ την αυτοπεποίθησή της, όμως είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι σε αυτή την ηλικία η συνεχής ενασχόληση με την εμφάνιση, καθώς και η απουσία στενών φιλικών σχέσεων ή ενός σταθερού οικογενειακού πλαισίου, η έλλειψη στοργής από τη μητέρα ή τον πατέρα, μπορούν να την οδηγήσουν τελικά τόσο στην αλλοίωση του χαρακτήρα της όσο και στην εμφάνιση ψυχοσωματικών συμπτωμάτων και άλλων προβλημάτων ψυχικής υγείας που χρειάζονται άμεση αντιμετώπιση και παρέμβαση από ειδικούς. Καλό είναι να φροντίζουμε τόσο την εξωτερική εμφάνιση, όσο και την ψυχική μας υγεία, κάτι το οποίο είναι απαραίτητο για να διατηρήσουμε αναλλοίωτο τον χαρακτήρα και ισχυρό τον εαυτό μας, εμφανισιακά και ψυχολογικά".
Μπορεί λοιπόν να υπάρξει ένα ηθικό ή και πρακτικό φράγμα απέναντι σε αυτή τη "μόδα"; Θα βοηθούσε η παρουσία εξειδικευμένων ψυχολόγων μέσα στα ιατρεία των πλαστικών χειρουργών, κάτι που ήδη ισχύει στο εξωτερικό; Μια ομάδα ειδικών που θα εξασφαλίζουν ότι οι ασθενείς έχουν κατανοήσει πλήρως τη φύση της επέμβασης, τι σχεδιάζεται και τι θα περιλαμβάνει, καθώς και τον απαιτούμενο χρόνο της μετεγχειρητικής ανάρρωσης; Η γνώση, άλλωστε, είναι το πιο σημαντικό όπλο του ανθρώπου και αυτό ισχύει και στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Διαβάστε Επίσης
