Η ιστορία της διάσωσής της το 2015 στις ακτές της Λέσβου, αφού κολύμπησε για πάνω από τρεις ώρες στο Αιγαίο, προκάλεσε παγκόσμια συγκίνηση. Αγωνίστηκε με την Ολυμπιακή Ομάδα Προσφύγων στην κολύμβηση στους Ολυμπιακούς του Ρίο και του Τόκιο, ενώ στους Ολυμπιακούς του Παρισιού συμμετείχε ως ρεπόρτερ του Eurosport.
"Το κολυμβητήριο αποτελούσε πάντα μια σταθερά για εμένα. Πέρυσι, μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, επέστρεψα στη Συρία για πρώτη φορά έπειτα από 10 χρόνια. Το σπίτι μου είχε καταστραφεί, αλλά η πισίνα όπου έκανα προπόνηση από παιδί ήταν ακόμα εκεί. Έχουμε χάσει πολλά, αλλά αυτή την πισίνα —η οποία παρουσιάζεται στην ταινία του Netflix The Swimmers που αφορά την ιστορία τη δική μου και της αδερφής μου, όταν φύγαμε από τη Συρία με μια φουσκωτή βάρκα— θα τη νιώθω πάντα σαν σπίτι μου. Η κολύμβηση μου δίδαξε πειθαρχία: μέσα από τις "βαρετές”, επαναλαμβανόμενες κινήσεις, αντιλαμβάνεσαι ότι μπορεί μερικές φορές να δουλεύεις 20 χρόνια και να νομίζεις ότι δεν συμβαίνει τίποτα, αλλά ξαφνικά μια μέρα αυτό αλλάζει, επειδή έκανες την προσπάθεια και έδωσες τον καλύτερό σου εαυτό. Η κολύμβηση μου έμαθε ότι ακόμα και το 1% της προσπάθειάς σου καθημερινά σε κάνει 1% καλύτερο κάθε μέρα. Αυτό είναι πρόοδος.
Το αποκορύφωμα της αθλητικής μου καριέρας ήταν η συμμετοχή μου στους Ολυμπιακούς Αγώνες το 2016 και το 2020 ως μέλος της Ολυμπιακής Ομάδας Προσφύγων. Αλλά έχω κερδίσει κάτι πολύ πιο όμορφο από τότε που έφυγα από τη Συρία: η φωνή μου βοήθησε ώστε να αλλάξει το πώς βλέπει ο κόσμος τους πρόσφυγες. Το 2023 ίδρυσα τον δικό μου μη κερδοσκοπικό οργανισμό Yusra Mardini Foundation, επειδή θέλω να ανοίξω τον δρόμο για τους πρόσφυγες και ειδικά για τους Σύριους, ώστε να μπορέσουν να ονειρευτούν ξανά. Ο αριθμός των προσφύγων από τη Συρία, μια μικρή χώρα 26 εκατομμυρίων ανθρώπων, είναι ο υψηλότερος στον κόσμο. Χρειάζεται πολλή δουλειά και θετικότητα, γιατί αν δεν κρατηθούμε από την ελπίδα, από πού θα κρατηθούμε; Η επιστροφή στη Συρία ήταν πολύ λυπηρή. Είχα κλείσει την πόρτα στο παρελθόν μου, την είχα κλειδώσει με χίλια λουκέτα. Η πρώτη φορά ήταν με μια ανθρωπιστική αποστολή, όπου είδα πόσα κορίτσια δεν μπορούσαν να συνεχίσουν την εκπαίδευσή τους επειδή τα πάντα είχαν καταστραφεί, δεν υπήρχαν συγκοινωνίες για να πάνε στο σχολείο. Τη δεύτερη φορά ήμουν σε μια ιατρική αποστολή, η οποία ήταν η δυσκολότερη στη ζωή μου. Μια γυναίκα με την οποία μίλησα είχε υποστεί υποτροπή καρκίνου. Μου είπε ότι ταξίδεψε έξι ώρες από το Χαλέπι στη Δαμασκό για να κάνει μια αξονική τομογραφία, μόνο και μόνο για να ανακαλύψει ότι δεν μπορούσε να γίνει γιατί δεν υπήρχαν μηχανήματα.
Οι άνθρωποι που συνάντησα σε αυτές τις αποστολές είναι που μου δίνουν ελπίδα. Δεν έχουν σχεδόν τίποτα, αλλά έχουν την πιο θετική στάση που έχω δει ποτέ. Είναι πρόθυμοι να μάθουν, να προσπαθήσουν ξανά. Με κοιτάζουν και με αποκαλούν "ηρωίδα”, αλλά εκείνοι είναι οι πραγματικοί ήρωες.
Το τρέχον αφήγημα γύρω από τους πρόσφυγες είναι διχαστικό και αρνητικό. Σε περιόδους πολέμου, οι γυναίκες είναι από τις πρώτες που χάνουν την πρόσβαση σε εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη και συχνά τους δίνεται πολύ μικρός λόγος στις συζητήσεις για τη μετανάστευση, που όμως επηρεάζουν άμεσα τις ζωές τους. Όταν προσπαθώ να κάνω κάποιον να σκεφτεί τους πρόσφυγες διαφορετικά, του δίνω ένα μικρό παράδειγμα λέγοντας ότι ο απλούστερος τρόπος για να κατανοήσουμε τους άλλους ανθρώπους είναι το φαγητό. Όταν συζητάμε τι θέλουμε να φάμε —κινέζικο, ιταλικό, συριακό— δεν αναρωτιόμαστε από πού προέρχεται η τροφή ή αν θα μας κάνει κακό, είμαστε περίεργοι να δοκιμάσουμε κάτι διαφορετικό. Το ίδιο συμβαίνει και με την ανθρωπότητα: απλώς δώστε στους ανθρώπους μια ευκαιρία να υπάρξουν.
Δεν θα σας πω ότι κάθε πρόσφυγας που γνώρισα ήταν καλός, όπως δεν είναι και όλοι οι άνθρωποι καλοί. Δεν χρειάζεται να αναγκάσουμε κανέναν να αγαπήσει τους πρόσφυγες ούτε να πείσουμε κανέναν ότι πρέπει να τους δεχτούμε όλους. Αυτό που ζητάω από τον κόσμο είναι απλώς να τους δώσει μια ευκαιρία".
*yusramardinifoundation.org
Φωτογραφία: Pascal Le Segretain/Getty Images for the Business of Fashion/Ideal Image
