Ξυπνάς όλο και πιο νωρίς, ακόμα και το Σαββατοκύριακο; Υπάρχει επιστημονική εξήγηση

Πρόσθεσε το elle.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Κάποτε μπορούσες να κοιμηθείς μέχρι το μεσημέρι χωρίς κανένα πρόβλημα. Σήμερα, όμως, ακόμη κι αν δεν έχεις βάλει ξυπνητήρι και είναι Κυριακή, βρίσκεσαι ξύπνιος από τις 6 ή τις 7 το πρωί. Αν απομακρύνεσαι όλο και περισσότερο από τον τέλειο ύπνο, δεν είσαι η μόνη . Είναι μία από τις πιο συχνές αλλαγές που παρατηρούν οι άνθρωποι όσο μεγαλώνουν και, όπως φαίνεται, υπάρχει πολύ συγκεκριμένη επιστημονική εξήγηση.

Οι ειδικοί εξηγούν ότι ο ύπνος αλλάζει φυσιολογικά με την ηλικία. Δεν πρόκειται απαραίτητα για ένδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά, αλλά για μια μεταβολή στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το βιολογικό μας ρολόι.

Σύμφωνα με τον Sairam Parthasarathy, διευθυντή του Κέντρου Επιστημών Ύπνου και Κιρκαδικών Ρυθμών του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, καθώς περνούν τα χρόνια ο εγκέφαλος δεν επεξεργάζεται τα "σήματα της ώρας" με την ίδια αποτελεσματικότητα.

Αυτά τα σήματα είναι όσα καθορίζουν τον κιρκαδικό μας ρυθμό: το φως της ημέρας, το ηλιοβασίλεμα, η σωματική δραστηριότητα, τα γεύματα αλλά και οι κοινωνικές επαφές. Όσο μεγαλώνουμε, τα νεύρα που μεταφέρουν αυτές τις πληροφορίες στον εγκέφαλο λειτουργούν λιγότερο αποτελεσματικά, με αποτέλεσμα ο οργανισμός να πιστεύει ότι έχει έρθει η ώρα του ύπνου νωρίτερα.

Σημαντικό ρόλο παίζει και το φως. Με την ηλικία αλλάζει ο τρόπος που το αντιλαμβάνονται τα μάτια μας. Η καθηγήτρια Ψυχολογίας Cindy Lustig από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν εξηγεί ότι η ένταση του φωτός που φτάνει στον εγκέφαλο μειώνεται, κάτι που επηρεάζει άμεσα το βιολογικό μας ρολόι.

Σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, ιδιαίτερα σε όσους εμφανίζουν καταρράκτη, το απογευματινό φως φτάνει λιγότερο αποτελεσματικά στον εγκέφαλο. Έτσι, το σώμα αρχίζει να παράγει μελατονίνη, την ορμόνη που προκαλεί υπνηλία, νωρίτερα από ό,τι παλαιότερα. Το αποτέλεσμα είναι να νυστάζουμε πιο νωρίς το βράδυ και, αντίστοιχα, να ξυπνάμε νωρίτερα το πρωί.

Αυτό εξηγεί γιατί πολλοί άνθρωποι μετά τα 40 ή τα 50 διαπιστώνουν ότι δυσκολεύονται να κοιμηθούν μέχρι αργά, ακόμη και στις διακοπές ή τα Σαββατοκύριακα.

Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν τρόποι να βοηθήσουμε το σώμα μας να διατηρήσει έναν πιο ισορροπημένο κύκλο ύπνου. Οι ειδικοί προτείνουν να περνάμε περισσότερο χρόνο σε φυσικό φως κατά τη διάρκεια της ημέρας, να ασκούμαστε τακτικά και να διατηρούμε σταθερές ώρες ύπνου και αφύπνισης.

Επιπλέον, η έκθεση στο φως αργά το απόγευμα μπορεί να καθυστερήσει την παραγωγή μελατονίνης, ενώ ο πρωινός ήλιος βοηθά τον οργανισμό να συγχρονίσει καλύτερα το εσωτερικό του ρολόι.

Το σημαντικότερο, πάντως, είναι να θυμόμαστε ότι αυτές οι αλλαγές αποτελούν σε μεγάλο βαθμό φυσικό κομμάτι της γήρανσης. Αν, όμως, η πολύ πρωινή αφύπνιση συνοδεύεται από έντονη υπνηλία μέσα στην ημέρα, δυσκολία να αποκοιμηθείς ή συχνές διακοπές του ύπνου, αξίζει να το συζητήσεις με έναν γιατρό. Για τους περισσότερους ανθρώπους, όμως, το να ξυπνούν νωρίτερα όσο μεγαλώνουν δεν είναι παρά ο τρόπος με τον οποίο ο οργανισμός τους προσαρμόζεται στο πέρασμα του χρόνου.