istock
Η Ιαπωνία έχει μια λέξη για έννοιες που δεν γνωρίζαμε ότι χρειαζόμασταν. Το fukinsei εξηγεί, για παράδειγμα, γιατί ένα δωμάτιο με υπερβολική συμμετρία μπορεί να μοιάζει ψυχρό. Αυτή η αισθητική αρχή υπερασπίζεται την ακανόνιστη διάταξη και μας προσκαλεί να διαταράξουμε την τάξη, ώστε να κάνουμε έναν χώρο πιο ενδιαφέρον.
Διαβάστε Επίσης
Ένα από τα πρώτα πράγματα που μαθαίνουμε όταν διακοσμούμε ένα δωμάτιο είναι να αναζητούμε την ισορροπία. Ο καναπές τοποθετείται στο κέντρο του χαλιού, δύο πανομοιότυπα κομοδίνα μπαίνουν δεξιά και αριστερά από το κρεβάτι, οι πίνακες ακολουθούν έναν νοητό άξονα και οι καρέκλες κοιτούν η μία ακριβώς απέναντι από την άλλη. Λειτουργεί; Φυσικά. Το αποτέλεσμα, όμως, μπορεί τελικά να θυμίζει περισσότερο έκθεση καταστήματος.
Η ιαπωνική αισθητική χρησιμοποιεί εδώ και αιώνες μια πολύ πιο ενδιαφέρουσα εναλλακτική: το fukinsei. Ο όρος μπορεί να μεταφραστεί ως ασυμμετρία ή ακανόνιστη διάταξη και βασίζεται σε μία απλή ιδέα: αυτό που είναι τέλεια ισορροπημένο δεν είναι πάντοτε και το πιο ευχάριστο στο βλέμμα.
Η έννοια συνδέεται με το Ζεν και εμφανίζεται σε ιαπωνικές πρακτικές όπως η τελετή του τσαγιού, η κηποτεχνία και η ανθοδετική. Αρκεί να σκεφτούμε έναν παραδοσιακό ιαπωνικό κήπο. Οι πέτρες σπάνια σχηματίζουν ένα τέλειο πλέγμα, τα μονοπάτια δεν χρειάζεται να είναι απολύτως ευθεία και τα στοιχεία κατανέμονται έτσι ώστε να δημιουργούν ισορροπία, χωρίς το ένα μισό να αναπαράγει το άλλο. Στη διακόσμηση εσωτερικών χώρων, αυτή η αρχή αποκτά μια πολύ ενδιαφέρουσα εφαρμογή, η οποία απαιτεί, ωστόσο, ιδιαίτερη δεξιοτεχνία.
Η συμμετρία είναι εύκολη, η σωστή παραβίασή της όχι
Το fukinsei συνδέεται συχνά με το wabi-sabi, χωρίς όμως οι δύο έννοιες να ταυτίζονται. Το wabi-sabi αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στην αποδοχή της φθοράς του χρόνου, της ατέλειας και της απλότητας. Το fukinsei επικεντρώνεται περισσότερο στην ασυμμετρία: μια σύνθεση μπορεί να είναι ισορροπημένη χωρίς οι δύο πλευρές της να είναι ίδιες.
Ο Sen no Rikyū, μία από τις σημαντικότερες μορφές της ιαπωνικής τελετής του τσαγιού κατά τον 16ο αιώνα, συνέβαλε στην εδραίωση μιας αισθητικής που προτιμούσε τους λιτούς χώρους και τα ακανόνιστα χειροποίητα αντικείμενα από την επιδεικτική τελειότητα. Τα κεραμικά που χρησιμοποιούνταν σε αυτό το πλαίσιο μπορούσαν να έχουν τραχιές επιφάνειες, ελαφρώς παραμορφωμένα σχήματα και απρόβλεπτες επισμαλτώσεις. Αυτή ακριβώς ήταν η πηγή της γοητείας τους.
Παρότι μπορεί να μη φαίνεται προφανές, η συγκεκριμένη ιδέα αναγνωρίζεται πολύ εύκολα σε ένα σύγχρονο σπίτι. Σκεφτείτε ένα υπνοδωμάτιο με ένα κρεμαστό φωτιστικό στη μία πλευρά του κρεβατιού και ένα μικρό επιτραπέζιο στην άλλη. Ή μια τραπεζαρία όπου οι καρέκλες δεν ανήκουν όλες στο ίδιο μοντέλο. Ένα μεγάλο έργο τοποθετημένο ελαφρώς εκτός του άξονα ενός μπουφέ μπορεί να λειτουργεί καλύτερα από τρία κάδρα τοποθετημένα με απόλυτη ακρίβεια στο κέντρο. Ακόμη και μια κουζίνα μπορεί να επωφεληθεί από ένα ανοιχτό ράφι που διακόπτει μια υπερβολικά ομοιόμορφη σειρά ντουλαπιών.
Φυσικά, τίποτε από αυτά δεν σημαίνει ότι τοποθετούμε τα πράγματα στην τύχη. Στην πραγματικότητα, η επιτυχημένη ασυμμετρία απαιτεί συνήθως πιο εξασκημένο βλέμμα από την εφαρμογή της συμμετρίας.
Πώς να εντάξετε το Fukinsei στο σπίτι
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της έννοιας: μπορεί να εφαρμοστεί σε ένα σπίτι στη Μαδρίτη, στο Παρίσι ή στη Βαρκελώνη, χωρίς να ενσωματωθεί ούτε ένα αναγνωρίσιμα ιαπωνικό στοιχείο. Το fukinsei αποτελεί τρόπο σύνθεσης και όχι διακοσμητικό στυλ.
Στο καθιστικό, για παράδειγμα, ο καναπές δεν χρειάζεται να πλαισιώνεται από δύο ίδια βοηθητικά τραπέζια. Μια πολυθρόνα με μεγαλύτερο όγκο στη μία άκρη μπορεί να εξισορροπηθεί από ένα φωτιστικό δαπέδου και ένα μικρό αντικείμενο στην άλλη. Ούτε το χαλί είναι απαραίτητο να βρίσκεται στο γεωμετρικό κέντρο του δωματίου. Μια ελαφριά μετατόπισή του μπορεί να βοηθήσει στον ορισμό μιας συγκεκριμένης ζώνης μέσα σε έναν ενιαίο χώρο.
Οι τοίχοι προσφέρουν ακόμη περισσότερες δυνατότητες. Αντί για την κλασική σύνθεση από τέλεια ευθυγραμμισμένους πίνακες, ένα μεγάλο έργο δίπλα σε ένα πολύ μικρότερο δημιουργεί μια ενδιαφέρουσα διαφορά κλίμακας. Το ίδιο ισχύει και για τα αντικείμενα: ένα χειροποίητο κεραμικό μπορεί να συνυπάρξει με μια εξαιρετικά λιτή επιφάνεια, ακριβώς επειδή οι ατέλειές του αναδεικνύονται περισσότερο.
Στη βιβλιοθήκη, το fukinsei αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η τοποθέτηση όλων των βιβλίων στο ίδιο ύψος, η επανάληψη αντικειμένων σε κανονικά διαστήματα και η ίδια πυκνότητα σε κάθε ράφι δημιουργούν μια επίπεδη σύνθεση. Αφήνοντας ένα σημείο κενό, τοποθετώντας ορισμένα βιβλία οριζόντια ή προσθέτοντας ένα αντικείμενο απροσδόκητης κλίμακας, ο ρυθμός διακόπτεται και αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο.
Το πρόβλημα των σπιτιών που θέλουν να είναι πάντοτε τέλεια
Οι πιο ενδιαφέροντες σύγχρονοι εσωτερικοί χώροι επαναφέρουν τους συνδυασμούς διαφορετικών επίπλων, τα χειροποίητα κομμάτια, τα αντικείμενα που έχουν ανακαλυφθεί τυχαία και τις λιγότερο αυστηρές διατάξεις. Δεν χρειάζεται να αποκαλούμε όλα αυτά fukinsei — η Ιαπωνία δεν είναι υποχρεωμένη να συνοδεύει κάθε τάση που αποφασίζει να ανακαλύψει εκ νέου η Δύση. Η έννοια, ωστόσο, μας βοηθά να κατανοήσουμε γιατί αυτές οι συνθέσεις λειτουργούν.
Η δυσκολία βρίσκεται στο να μη μετατρέψουμε την ατέλεια σε ακόμη μία συνταγή. Δύο διαφορετικά κομοδίνα, επιλεγμένα αποκλειστικά επειδή "πρέπει να διαφέρουν", μπορεί να φαίνονται εξίσου επιτηδευμένα με δύο ολόιδια. Ένας υπερβολικά ασύμμετρος τοίχος μπορεί επίσης να δείχνει απλώς κακοσχεδιασμένος.
Η συγκεκριμένη μέθοδος λειτουργεί όταν η ακανόνιστη διάταξη μοιάζει φυσική και όχι επιβεβλημένη. Αν, λοιπόν, μια τέλεια ευθυγραμμισμένη βιβλιοθήκη αρχίζει να σας φαίνεται βαρετή, ίσως το πρόβλημα να μην είναι τα βιβλία ή τα αντικείμενα που χρησιμοποιείτε για να τα διαχωρίσετε. Ανατρέψτε εντελώς την τάξη της και το αποτέλεσμα πιθανότατα θα είναι πολύ πιο ενδιαφέρον.
Πηγή: www.elledecor.com
Διαβάστε Επίσης
