Ένας χορός σάμπα μετά τo βραβείο Α' Ανδρικού Ρόλου σε δραματική ταινία στις Χρυσές Σφαίρες ήταν αρκετός για να προσέξουμε το old school, λάτιν σεξαπίλ του. Το αισθησιακό λίκνισμα των γοφών, η ελαφράδα, η νοσταλ γική λαχτάρα και η χαρά της bossa nova, όλα όσα δηλαδή κρύβονται στους ρυθμούς των Caetano Veloso και Gilberto Gil, των τραγουδοποιών που συγκαταλέγονται στους ήρωες του πενηντάχρονου Wagner Moura, φανέρωσαν το σέξυ ταμπεραμέντο του. Ο ηθοποιός έχει ήδη βραβευτεί στις Κάννες για την ερμηνεία του στην ταινία Ο Μυστικός Πράκτορας του Βραζιλιάνου Kleber Mendonça Filho και είναι υποψήφιος και για Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου. Ο Moura γιόρτασε και αυτή την υποψηφιότητα χορεύοντας Salvador Da Bahia, τη γενέτειρά του.
Αυτός ο λυτρωτικός χορός εμπεριέχει τις πολλές ζωές του: τα χρόνια του ως εχθρός του καθεστώτος Bolsonaro, τις επιτυχίες του με την ταινία Tropa de Elite και τον ρόλο του ως Πάμπλο Εσκομπάρ στη σειρά Narcos. Για τον τελευταίο νιώθει λίγο μετανιωμένος γιατί, όπως λέει ίδιος με φοβερή αυτογνωσία, "δεν θέλω πλέον να τροφοδοτώ τα στερεότυπα για τους Λατίνους". Με την εξαιρετική πολιτική ταινία Ο Μυστικός Πράκτορας (προβάλλεται ήδη στις ελ ληνικές αίθουσες) μεταφερόμαστε στο 1977 στη Βραζιλία. Η δικτατορία έχει διαβρώσει τα πάντα. Στους δρόμους συνταντά κανείς στρατιές από Σκαρα βαίους, το πιο δημοφιλές αυτοκίνητο τότε, διεφθαρμένους αστυνομικούς και πτώματα εγκαταλελειμμένα σε βενζινάδικα, σκεπασμένα με χαρτόνια, που θα παραμείνουν εκεί μέχρι να τα φάνε τα σκυλιά.
Στην ταινία του Mendonça Filho, η δικτατορία είναι μια απειλή που παραμονεύει, που σιγομουρμουρίζει. Δεν είναι απλώς στην ατμόσφαιρα, διαποτίζει τα πάντα, αλλά χωρίς να κατονομάζεται ποτέ. Ο Marcelo είναι ένας άντρας που έχει χάσει τη γυναίκα του. Ταξιδεύει προς τη πόλη Recife τις ημέρες του καρναβαλιού, εκεί όπου βρίσκει καταφύγιο σε μια πληθωρική, φασαριόζικη κοινότητα πολιτικών προσφύγων, κάνοντας έρευνα πάνω σε πλαστά κυβερνητικά αρχεία. Εκείνη τη χρονιά στις οθόνες των κινηματο γράφων κυριαρχούν Τα Σαγόνια του Καρχαρία. Την ίδια στιγμή, οι αρχές βρίσκουν ένα πόδι στο στόμα ενός καρχαρία, γεγονός που απασχολεί τις συζητήσεις, τις εφημερίδες και το σάμπα. Συνηθίζεται, άλλωστε στο αστυνομικό ρεπορτάζ της πόλης. "Ο Marcelo δεν είναι αντάρτης, είναι καθηγητής, μια μυστηριώδης φιγούρα. Διεκδικεί, αντιστέκεται, ναι, αλλά υπόγεια, διακριτικά", λέει ο Wagner, ο οποίος ζει μεταξύ Λος Άντζελες και Βραζιλίας με τη σύζυγό του και τα τρία παιδιά τους, καθώς το Χόλιγουντ δεν τον γοήτευσε ποτέ ιδιαίτερα. Σπούδασε δημοσιογρα φία και το 2019 σκηνοθέτησε το φιλμ Marighella, αφιερωμένο στον πρώην βουλευτή, ποιητή και επαναστάτη Carlos Marighella, ο οποίος δολοφονήθηκε από τη στρατιωτική δικτατορία. Η ταινία λογοκρίθηκε και στοχοποιήθηκε από το καθεστώς του Bolsonaro, καθώς θεωρήθηκε "μολυσμένο υλικό".
Ο επαγγελματικός "κεραυνοβόλος έρωτας" με τον σκηνοθέτη Mendonça Filho συνέβη πριν από είκοσι χρόνια στις Κάννες και, σήμερα, η κοινή τους ταινία είναι γεγονός, σημειώνοντας μάλιστα τεράστια επιτυχία. Αυτή ήταν μια θριαμβευτική επιστροφή για τον ηθοποιό, ο οποίος είχε δώδεκα χρόνια να παίξει μιλώντας πορτογαλικά. Το ELLE τον συνάντησε την ημέρα που ο πρώην πραξικοπηματίας πρόεδρος Bolsonaro συνελήφθη, αφού προσπάθησε να δι αφύγει από τον κατ' οίκον περιορισμό του. Ο ηθοποιός σχολιάζει αιχμηρά τα γεγονότα με τη βαθιά και σέξυ φωνή του που κάνει τα πάντα γύρω του να μοιάζουν σημαντικά: "Ελπίζω αυτό να είναι το τέλος της πολιτικής του καριέρας. Ωστόσο, δεν νομίζω ότι είναι το τέλος του "μπολσοναρισμού”. Αυτό το κίνημα είναι ακόμα ζωντανό και απειλητικό σε έναν βαθιά πολωμένο και ριζωμένο πυρήνα στη ραχοκοκκαλιά της χώρας".
Ηθοποιός, σκηνοθέτης, ακτιβιστής, πρωταθλητής του ζίου-ζίτσου, δημοσιογράφος... Ποιος είναι πραγματικά ο Wagner Moura; Σπούδασα δημοσιογραφία, την αγαπώ, είναι το πάθος μου και πιστεύω ότι με διαμόρφωσε και στην κινηματογραφική μου καριέρα. Πάντα με ενδιέφεραν οι άλλοι, ο κόσμος, οι διαφορετικές κοινωνικές πραγματικότητες. Η Βραζιλία είναι μια πολύ άδικη χώρα με τεράστιες οικονομικές ανισότητες. Είναι μια χώρα υπέροχη αλλά και βίαιη, ομοφοβική, μισογυνική. Προέρχομαι από μια ταπεινή οικογένεια εργατών και αυτό δεν το ξέχασα ποτέ. Πάντα ήμουν περίεργος για τις ζωές των άλλων. Η περιέργεια και η έρευνα είναι βασικά στοιχεία της δουλειάς μου.
Το βραζιλιάνικο κοινό αντέδρασε με ενθουσιασμό σε αυτή την ιστορία που ανατρέχει σε ένα περίπλοκο παρελθόν. Πώς το εξηγείτε; Ο πολιτισμός και η δημοκρατία συμβαδίζουν. Μόλις επιστρέψαμε σε μια δημοκρατική μορφή διακυβέρνησης στη Βραζιλία και αυτό επέτρεψε στον κινηματογράφο να αν θίσει ξανά. Η προηγούμενη κυβέρνηση είχε μπλοκάρει κάθε χρηματοδότηση. Ο Lula, αντίθετα, αντιλαμβάνεται τη σημασία του πολιτισμού. Καμία χώρα δεν μπορεί να αναπτυχθεί χωρίς πο λιτισμό και χωρίς έναν λαό που να αναγνωρίζει τον εαυτό του μέσα σε αυτόν. Χάρη στην ταινία του Walter Salles Είμαι Ακόμα Εδώ, αλλά και τη δική μας, το κοινό αποδέχτηκε ότι η δικτατορία είναι η Ιστορία μας. Είναι κομμάτι αυτού που είμαστε. Άλλωστε, τι θα ήταν η Ιταλία χωρίς τον νεορεαλισμό; Με τον πατέρα μου είδαμε τις ταινίες Ρώμη, Ανοχύρωτη Πόλη, Κλέφτης Ποδηλάτων, O Ρόκο και τ' Αδέρφια του. Ταινίες για την εργατική τάξη, γυρισμένες μετά τον πόλεμο, οι οποίες επηρέασαν βαθιά το βραζιλιάνικο Cinema Novo της δεκαετίας του '60. Νομίζω ότι Ο Μυστικός Πράκτορας είναι αποτέ λεσμα όλων αυτών. Με την προσθήκη λίγης σουρεαλιστικής βραζιλιάνικης μαγείας και φαντασίας.
Ποιος είναι ο Marcelo, ο μυστικός σας πράκτορας; Δεν είναι ακριβώς επα ναστάτης, είναι κάπως μυστηριώδης... Είναι απλώς ένας άνθρωπος. Ένας καλός άνθρωπος, όπως τόσοι Βραζιλιάνοι που προσπαθούσαν να ζήσουν σύμφωνα με τις αξίες τους, αλλά πολλοί, πάρα πολλοί, εξαφανίστηκαν, βασανίστηκαν ή δολοφονήθηκαν. Είναι μια ταινία πολιτική, όμως όχι με τετριμμένο ή ιδεολογικοκεντρικό τρόπο. Πηγάζει από όσα βίωσε η γενιά μου κατά τα χρόνια της καταστολής του Bolsonaro, όταν η δημοσιογραφία, το σινεμά, η τέχνη και τα πανεπιστήμια φιμώθηκαν. Αυτές είναι πάντα οι πρώτες μορφές πολιτισμού που δέχονται επίθεση από τα καθεστώτα. Συμβαίνει με τον Trump, με δεξιές κυβερνήσεις, συνέβη και με τον Bolsonaro. Για όσους, όπως εγώ ή ο Kleber, πήραμε θέση και ήμασταν αιχμηροί στην κριτική μας, ήταν μια πολύ δύσκολη περίοδος. Και οι αμφι βολίες παραμένουν. Έγραψα ένα έργο εμπνευσμένο από το Ο Εχθρός του Λαού του Ίψεν, το οποίο ξεκινά με μια δική μου φράση: "Η αλήθεια τελείωσε". Αυτό με τρομάζει περισσότερο σήμερα: το τέλος της αλήθειας. Σημασία δεν έχουν πια τα γεγονότα, αλλά οι ερμηνείες τους. Τα κοινωνικά δίκτυα κερδίζουν και οι άνθρωποι ζουν σε "φούσκες πληροφόρησης" που δεν λαμβά νουν υπόψη τους βασικούς κανόνες όπως η επαλήθευση των γεγονότων, η ακρόαση, η κατανόηση και των δύο πλευρών. Όλα αυτά εξαφανίζονται. Ο καθένας ακούει μόνο ό,τι θέλει να ακούσει. Αυτό οδηγεί στην πόλωση και αποδυναμώνει τη δημοκρατία.
Τι άλλαξε μετά τη βράβευσή σας στις Κάννες; Και πόσο σημαντικό ήταν για εσάς να ερμηνεύετε έναν ρόλο στα πορτογαλικά; Πολύ σημαντικό. Είχα δώδεκα χρόνια να δουλέψω μιλώντας τη γλώσσα μου. Μετά το Narcos, το Marighella, την πανδημία και τα χρόνια του Bolsonaro, το να επιστρέψω στον κινηματογράφο μας και να νιώσω την υπερηφάνεια των Βραζιλιάνων ήταν θεμελιώδες για εμένα, γι΄ αυτό το γιόρτασα χορεύοντας σάμπα. Είχαμε γίνει "εχθροί του λαού". Αυτή η ταινία μας λυτρώνει.
Τι άλλα σχέδια έχετε; Πού αλλού θα σας συναντήσουμε ξανά; Επιστρέφω στη σκηνοθεσία, προετοιμάζω την πρώτη μου αγγλόφωνη ταινία Last Night at the Lobster με την Elisabeth Moss στο καστ. Είναι η ιστορία ενός εστιάτορα του οποίου το μαγαζί πρόκειται να κλείσει και εκείνος καλείται να αποφασίσει ποιους από τους εργαζόμενους θα πάρει μαζί του. Είναι μια δύσκολη επιλογή κατά τη διάρκεια μιας νύχτας, όπου μια τερά στια χιονοθύελλα αποκλείει τα πάντα και τους πάντες. Κωμικό, οδυνηρό και, ελπίζω, γεμάτο συναισθήματα. Είναι η δική μου αντικαπιταλιστική χριστου γεννιάτικη ταινία.
Φωτογραφίες: GARETH CATTERMOLE/GETTY IMAGES FOR IMDB/IDEAL IMAGE
Διαβάστε Επίσης
