Jed Cullen/Dave Benett/Getty Images/ Ideal Image
Πρόκειται για μια σημαντική αναγνώριση για τη Martine Rose, η οποία εδώ και σχεδόν είκοσι χρόνια έχει δημιουργήσει ένα ομώνυμο brand, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και τα παραδοσιακά κυκλώματα της πολυτέλειας. Αν και το όνομά της κυκλοφορούσε εδώ και αρκετές εβδομάδες στις φήμες γύρω από τις μεταγραφές στον χώρο της μόδας, η είδηση είναι πλέον επίσημη: αναλαμβάνει τα ηνία του Balenciaga. Ο διορισμός της, με πρωτοβουλία του Luca de Meo, ο οποίος βρίσκεται στο τιμόνι της Kering από τον Σεπτέμβριο του 2025, δεν είναι καθόλου τυχαίος. Για μία από τις πρώτες μεγάλες δημιουργικές αποφάσεις του, επέλεξε μια γυναίκα. Και όχι οποιαδήποτε: μια μαύρη Βρετανίδα σχεδιάστρια, με καταγωγή από την Τζαμάικα, της οποίας η πορεία διαμορφώθηκε έξω από τις συνηθισμένες διαδρομές εξουσίας στον κόσμο της πολυτέλειας. Με την άφιξή της, ίσως αλλάξει ολόκληρη η εικόνα του Balenciaga.
Λονδίνο, οικογένεια και τζαμαϊκανή κληρονομιά: Οι ρίζες της Martine Rose
Για να κατανοήσουμε τη Martine Rose και το έργο της, πρέπει να στρέψουμε το βλέμμα μας στο Λονδίνο, την πόλη όπου μεγάλωσε, και συγκεκριμένα στο σπίτι της γιαγιάς της στο Tooting, στα νότια της πρωτεύουσας. Γεννημένη το 1980 από πατέρα τζαμαϊκανής καταγωγής, μεγαλώνει μέσα σε μια οικογένεια και ένα περιβάλλον που θα τροφοδοτήσουν σε μεγάλο βαθμό τη φαντασία της. Από πολύ νωρίς έρχεται σε επαφή με ένα πλήθος επιρροών: τη reggae, την κουλτούρα των sound systems, τα πρώτα rave πάρτι και τα clubs μιας λονδρέζικης σκηνής που, τη δεκαετία του 1990, έφερνε σε επαφή διαφορετικούς πολιτισμούς και καταργούσε τα σύνορα.
Έτσι, η Martine Rose μεγαλώνει ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους: τις κουλτούρες της Τζαμάικα, τις ηλεκτρονικές μουσικές βραδιές, την underground σκηνή, το ποδόσφαιρο, τις κοινότητες μεταναστών και τις διαφορετικές προσωπικότητες που συναντά κανείς στον δρόμο. Παρατηρεί τα ρούχα που φορούν οι άνθρωποι, ιδιαίτερα οι άνδρες της οικογένειάς της, τον τρόπο με τον οποίο τα συνδυάζουν, τον τρόπο με τον οποίο ξεχωρίζουν ή εκφράζουν την επιθυμία τους να ανήκουν σε μια ομάδα. Για εκείνη, η μόδα δεν αφορά ποτέ την τελειότητα ή την κοινωνική θέση. Είναι, πάνω απ' όλα, ένας τρόπος να αφηγηθείς ποιος είσαι.
Αυτή η γοητεία για τους outsiders, για όσους κινούνται στο περιθώριο των καθιερωμένων κωδίκων, θα αποτελέσει ένα από τα βασικά νήματα που διατρέχουν το έργο της. "Οι συλλογές μου αφορούν τους outsiders", εξηγεί σε συνέντευξή της στη "Vogue France". Μια φράση που συνοψίζει αρκετά εύστοχα την οπτική της: η Martine Rose δεν επιδιώκει να ντύσει εξιδανικευμένους χαρακτήρες, αλλά πραγματικούς ανθρώπους, με τις αντιφάσεις, τις ιδιαιτερότητες και τις ιστορίες τους.
Μια μόδα που αντλεί έμπνευση από τον δρόμο
Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών της στη μόδα στο Middlesex University, από όπου αποφοίτησε το 2002, η Martine Rose αρχίζει να δίνει μορφή σε αυτό το προσωπικό σύμπαν. Αφού αποκτά μια πρώτη εμπειρία μέσα από ένα project με T-shirts, λανσάρει το ομώνυμο brand της στο Λονδίνο το 2007. Αρχικά παρουσιάζει μια συλλογή από πουκάμισα και σταδιακά δημιουργεί μια ανδρική γκαρνταρόμπα που θα εξελιχθεί στο σήμα κατατεθέν της.
Γιατί η Martine Rose δεν σχεδιάζει ανδρικά ρούχα με τον τρόπο που θα περίμενε κανείς από μια σχεδιάστρια μόδας. Δεν προσπαθεί να κάνει τους άνδρες να δείχνουν πιο κομψοί, πιο περιποιημένοι ή πιο κοντά στα συνηθισμένα πρότυπα. Την ενδιαφέρουν διαφορετικές φιγούρες: οι οπαδοί του ποδοσφαίρου, όσοι συχνάζουν στα clubs, τα αγόρια από τις εργατικές συνοικίες, οι εργάτες, οι ξενύχτηδες. Παρατηρεί τις καθημερινές ενδυματολογικές τους συνήθειες και απολαμβάνει να τις ανατρέπει.
Οι αναλογίες γίνονται το πεδίο των πειραματισμών της. Τα σακάκια είναι υπερβολικά μεγάλα, οι ώμοι πολύ φαρδιοί, τα παντελόνια υπερβολικά μακριά. Τα πουκάμισα μοιάζουν μερικές φορές σαν να έχουν κουμπωθεί λάθος, ενώ τα κοστούμια χάνουν τη συμβατική τους εικόνα. Αναμειγνύει αναφορές, θολώνει τα όρια ανάμεσα στα στιλ και προσδίδει στα ρούχα μια αίσθηση ηθελημένης ατέλειας. Μια αισθητική που μπορεί αρχικά να ξενίζει, αλλά τελικά ασκεί μια ιδιαίτερη γοητεία.
Αυτό που κάνει την προσέγγισή της ενδιαφέρουσα είναι ακριβώς ο τρόπος με τον οποίο μετατρέπει οικεία ρούχα σε κάτι απροσδόκητο. Αντλεί έμπνευση από την καθημερινότητα, αλλά αρνείται να την αναπαράγει με τον ίδιο τρόπο. Άλλωστε, τα fashion shows της αφηγούνται την ιστορία του σύμπαντός της όσο και οι ίδιες οι συλλογές της. Αντί να παρουσιάζει συστηματικά τις δημιουργίες της σε επιβλητικούς χώρους, επιλέγει τοποθεσίες γεμάτες ζωή: μια σκεπαστή αγορά στο Tottenham, έναν οικιστικό δρόμο του Λονδίνου, ένα δημοτικό σχολείο ή ακόμη και χώρους που συνδέονται με τη νυχτερινή διασκέδαση. Με αυτόν τον τρόπο, φέρνει τη μόδα σε μέρη όπου δεν θα περίμενε κανείς να τη συναντήσει και προσκαλεί τον κόσμο της πολυτέλειας να κοιτάξει προς μια διαφορετική κατεύθυνση.
Μια σχεδιάστρια που επαναπροσδιορίζει τα όρια της ανδρικής μόδας
Με το πέρασμα των σεζόν, το όνομά της κερδίζει την αναγνώριση των επαγγελματιών της μόδας. Οι δημιουργίες της γοητεύουν σχεδιαστές, καλλιτέχνες και μια νέα γενιά προσωπικοτήτων που αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στην αισθητική της. Η Rihanna, ο A$AP Rocky, ο Timothée Chalamet, ο Drake, αλλά και ο Kendrick Lamar συγκαταλέγονται σε όσους έχουν ξεχωρίσει το σύμπαν της. Οι συνεργασίες της συμβάλλουν επίσης στο να γίνει το έργο της γνωστό πέρα από τον στενό κύκλο των μυημένων. Nike, Clarks, Supreme: με αυτά τα brands έχει δημιουργήσει projects που διευρύνουν τη δημιουργική της γλώσσα. Η συνεργασία της με τη Nike, ιδιαίτερα γύρω από το μοντέλο Shox MR4, εξελίχθηκε σε πραγματικό φαινόμενο στην κουλτούρα των sneakers.
Nike x Martine Rose, 2023. © Photo by Jed Cullen/Dave Benett/Getty Images
Ωστόσο, η Martine Rose δεν είναι απλώς μια σχεδιάστρια της οποίας οι δημιουργίες έχουν γίνει περιζήτητες. Είναι μία από τις προσωπικότητες που συνέβαλαν στον επαναπροσδιορισμό των ορίων της σύγχρονης ανδρικής μόδας. Η δουλειά της πάνω στους όγκους, τις στολές, την αρρενωπότητα και τις αναφορές στη λαϊκή κουλτούρα έχει επηρεάσει μια ολόκληρη γενιά σχεδιαστών και στιλιστών.
Αυτή η επιρροή την έφερε και στον δρόμο του Demna και του Balenciaga. Από το 2015 έως το 2018, συνεργάστηκε με τον οίκο ως σύμβουλος για τις ανδρικές συλλογές, σε μια περίοδο κατά την οποία ο σχεδιαστής επαναπροσδιόριζε την ταυτότητά τους. Γνωρίζει, επομένως, τον οίκο, τη σύγχρονη ιστορία του και τους μηχανισμούς του, έχοντας ήδη συμβάλει στη διαμόρφωση του δημιουργικού του σύμπαντος.
Η άφιξή της στον Balenciaga σήμερα δεν μοιάζει, λοιπόν, με ένα άλμα στο άγνωστο. Η επιλογή αυτή θα μπορούσε να αντανακλά την επιθυμία του οίκου να επιστρέψει σε μια δημιουργική κατεύθυνση που κληρονομεί στοιχεία από την εποχή του Demna: μια προκλητική πολυτέλεια, με ρίζες στη λαϊκή κουλτούρα, που παρακολουθεί τις κοινωνικές αλλαγές και έχει τη δύναμη να ανατρέπει τις συμβάσεις.
Ένας διορισμός που ξεπερνά τα όρια της μόδας
Πέρα από το ταλέντο και την επαγγελματική της πορεία, ο διορισμός της Martine Rose μάς λέει κάτι και για την εποχή μας. Γιατί, παρόλο που οι γυναίκες είναι πανταχού παρούσες στον κόσμο της μόδας, εξακολουθούν να είναι εντυπωσιακά λίγες εκείνες που βρίσκονται επικεφαλής της δημιουργικής διεύθυνσης. Αγοράζουν, φορούν, εμπνέουν, εργάζονται στα ατελιέ, διαμορφώνουν τις τάσεις και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του κοινού της πολυτέλειας. Ωστόσο, όταν έρχεται η στιγμή να ανατεθούν τα ηνία των μεγαλύτερων οίκων, τα ανδρικά ονόματα εξακολουθούν να κυριαρχούν. Τα τελευταία χρόνια, αυτή η ανισότητα καταγγέλλεται συστηματικά από επαγγελματίες του κλάδου, οι οποίοι επισημαίνουν το παράδοξο μιας βιομηχανίας που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις γυναίκες, αλλά εξακολουθεί πολύ συχνά να τους στερεί τις πιο περιζήτητες δημιουργικές θέσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ανάληψη της καλλιτεχνικής διεύθυνσης του Balenciaga από τη Martine Rose, μια μαύρη γυναίκα με καταγωγή από την Τζαμάικα, δεν αποτελεί έναν συνηθισμένο διορισμό. Πρόκειται για μια διπλή ανατροπή σε έναν χώρο όπου οι γυναίκες, και ακόμη περισσότερο οι μαύρες γυναίκες, εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στις υψηλότερες θέσεις. Δεν έχει νόημα να γιορτάζουμε αυτή την επιλογή αποκλειστικά για όσα συμβολίζει ούτε να περιορίζουμε μια σχεδιάστρια στο φύλο ή το χρώμα του δέρματός της. Η Martine Rose είναι, πάνω απ' όλα, μια δημιουργός της οποίας η επιρροή και η αναγνώριση έχουν χτιστεί μέσα από σχεδόν είκοσι χρόνια δουλειάς. Ωστόσο, θα ήταν εξίσου αφελές να προσποιηθούμε ότι η ταυτότητά της δεν έχει καμία σημασία.
Επιλέγοντας τη Martine Rose, ο Luca de Meo δεν ανακοινώνει απλώς το όνομα μιας σχεδιάστριας: παρουσιάζει και μια διαφορετική όψη της εξουσίας στον κόσμο της μόδας. Το μόνο που απομένει τώρα είναι να ανακαλύψουμε πώς σκοπεύει να αποτυπώσει το δικό της όραμα στην ιστορία του Balenciaga.
Πηγή: ELLE.fr
Διαβάστε Επίσης
