Samuel Corum/Getty Images/ Ideal Image
"Σου εύχοµαι να ζήσεις σε ενδιαφέροντες καιρούς"
Αναφέρεται ως κινέζικη κατάρα
"Όλα συνέβησαν μέσα σε λίγες ώρες — το είδος του γρήγορου ρυθμού που ίσως χρειαστεί να συνηθίσουμε το 2026. Με μια κίνηση, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump απέσυρε την απειλή μιας βίαιης προσάρτησης της Γροιλανδίας", έγραφε το Politico μετά τη συνάντηση του Αμερικανού προέδρου στο ετήσιο οικονομικό φόρουμ του Νταβός με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Mark Rutte, οι οποίοι συμφώνησαν να πάρει η αμερικανική πλευρά ό,τι ζητούσε, εκτός από παραχώρηση του εδάφους της χώρας: τον ορυκτό πλούτο και τα συστήματα αντιπυραυλικής προστασίας.
Happy end λοιπόν; Μάλλον όχι. "Πρόκειται για προσωρινό διάλειµµα", λέει ο διδάκτορας πολιτικής επιστήµης Σωτήρης Μητραλέξης*. "Πιστεύω ότι οι ΗΠΑ, µε την παρούσα ηγεσία τους, θα επιδιώξουν την πλήρη κυριαρχία της Γροιλανδίας η οποία, πέρα από την πρόσβασή της στον αρκτικό κύκλο και πέρα από το υπέδαφός της, σε περίπτωση που προσαρτηθεί στις ΗΠΑ, συνεπάγεται και µια περικύκλωση του Καναδά. Αν ως ΗΠΑ θέλεις να εγκαθιδρυθείς στο βόρειο ηµισφαίριο, τότε θα διεκδικήσεις την προσάρτηση του Καναδά. Διότι έτσι, έχοντας Γροιλανδία και Καναδά στο αµερικανικό έδαφος, αποκλείεις από κρίσιµες οδούς και την Ευρώπη ως ήπειρο, αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση ως οντότητα. Αυτοί οι σχεδιασµοί είναι, φυσικά, µετανατοϊκοί. Το µυαλό της υπόθεσης γι' αυτή τη στρατηγική είναι ο υφυπουργός Άµυνας των Ηνωµένων Πολιτειών µε ειδικότητα στην πολιτική, ο Elbridge Colby, που έχει γράψει το ενδιαφέρον βιβλίο The Strategy of Denial: American Defense in an Age of Great Power Conflict (Η στρατηγική της άρνησης: Η αµερικανική άµυνα σε µια εποχή ανταγωνισµού µεγάλων δυνάµεων, εκδ. Yale University Press), στο οποίο προσυπογράφει όλα τα παραπάνω. O Καναδάς δεν είναι µια τυχαία χώρα: ανήκει στους G7, δηλαδή µε όρους ΑΕΠ είναι µια από τις επτά πλουσιότερες χώρες του κόσµου και ιδρυτικό µέλος του ΝΑΤΟ. Επίσης είναι ένα από τα αγγλοσαξωνικά κράτη (αγγλόσφαιρα), µε τα οποία µοιράζεται κοινή γλώσσα, πολιτισµό και την πιο σηµαντική διακρατική οµάδα ανταλλαγής µυστικών πληροφοριών στην υφήλιο, τη Five Eyes", σχολίασε ο κος Μητραλέξης. Η ιστορική οµιλία στο Νταβός του Καναδού πρωθυπουργού Mark Carney είναι µια ανακοίνωση ενός κράτους που ανήκει στις παραπάνω οµάδες. Είπε ότι η Διεθνής Τάξη, βασισµένη σε κανόνες, δεν λειτουργεί πια. Ότι όλοι γνώριζαν πως το Δόγµα εξυπηρετούσε τον τότε ισχυρό, αλλά είχαν και οι σύµµαχοι λαµβάνειν, δηλαδή ανοιχτές θαλάσσιες οδούς, ένα σταθερό οικονοµικό σύστηµα, συλλογική ασφάλεια... Αυτά τελείωσαν. Είµαστε στη µέση µιας ρήξης και όχι µιας µετάβασης. Ο Mark Carney επιβεβαίωσε ότι ο κόσµος που ξέραµε έχει τελειώσει. Ωστόσο, είπε και κάτι ακόµα ο Καναδός πρωθυπουργός: "Οι µεσαίες δυνάµεις πρέπει να δράσουµε από κοινού, γιατί αν δεν είµαστε στο τραπέζι των διαπραγµατεύσεων, θα είµαστε στο µενού". Ο Carney, που υπηρέτησε τον νεοφιλελευθερισµό ως διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Καναδά και Βρετανίας µεταξύ άλλων, κάνει τώρα αγώνα δρόµου για γεωργική/βιοµηχανική αυτάρκεια, εξασφάλιση σε εφοδιαστικές αλυσίδες και ενίσχυση της καναδικής ασφάλειας.
Με δεδοµένο ότι το 70% των εξαγωγών του Καναδά είναι προς τις ΗΠΑ, όπως και ένα µεγάλο µέρος των εισαγωγών από εκεί, ο Mark Carney βρέθηκε πριν από το Νταβός στην Κίνα σε µια προσπάθεια απεξάρτησης από την αµερικανική οικονοµία. Η απάντηση-καταπέλτης δεν άργησε: "Αν ο κυβερνήτης Carney πιστεύει ότι θα κάνει τον Καναδά ” λιµάνι-αποθήκη" για να στέλνει η Κίνα αγαθά και προϊόντα στις Ηνωµένες Πολιτείες, κάνει µεγάλο λάθος", έγραψε ο Donald Trump στο Truth Social, τονίζοντας: "Η Κίνα θα φάει ζωντανό τον Καναδά, θα τον καταβροχθίσει, συµπεριλαµβανοµένης της καταστροφής των επιχειρήσεων, του κοινωνικού ιστού και του γενικού τρόπου ζωής του. Αν ο Καναδάς κάνει συµφωνία µε την Κίνα, θα επιβληθούν δασµοί 100% σε όλα τα καναδικά προϊόντα που έρχονται στις ΗΠΑ". Ο Αµερικανός πρόεδρος αποκαλεί τον Καναδό προθυπουργό "κυβερνήτη", δηλαδή εκφοβίζει ότι ο Καναδάς θα γίνει η 51η πολιτεία των ΗΠΑ. Ένας εξπέρ της γεωπολιτικής, ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήµης στο Πανεπιστήµιο του Σικάγου, John Mearsheimer, σχολιάζει σχετικά:** "Με τις µεγάλες δυνάµεις Κίνα και Ρωσία, η κυβέρνηση Trump δεν έχει συγκρούσεις, ενώ µε τις µεσαίες είναι αδυσώπητη. Ο Καναδός πρωθυπουργός πιστεύει ότι οι µεσαίες δυνάµεις µπορούν να ακολουθήσουν µια τρίτη οδό και να σχηµατίσουν ένα κίνηµα µη ευθυγραµµισµένων χωρών. Να δηµιουργήσουν δικούς τους θεσµούς. Κάνει λάθος. Οι µεγάλες δυνάµεις είναι αυτές που δηµιουργούν θεσµούς, που δηµιουργούν διεθνείς τάξεις. Χώρες όπως ο Καναδάς έχουν ελάχιστο περιθώριο ελιγµών. Όσο για το πώς θα εξελιχθεί η Διεθνής Τάξη, βλέπουµε τον Trump να την κατεδαφίζει. Κατάργησε 60 διεθνείς οργανισµούς και θέλει να διαλύσει και το ΝΑΤΟ".
Ο διευθυντής Υψηλής Στρατηγικής στο Quincy Istitute, George Beebe*** έκανε ξεκάθαρο ότι οι ΗΠΑ θεωρούν την ΕΕ παιδική χαρά, ανίκανη να κατανοήσει τις τεκτονικές αλλαγές στον πλανήτη. Ότι για να είναι χρήσιµη στις ΗΠΑ, πρέπει να φροντίσει µόνη της για την ασφάλειά της. "Οι ΗΠΑ δεν µπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν ως ευεργέτες της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Σε µια πολυπολική τάξη, οι ΗΠΑ χρειάζονται εταίρους και συµµάχους που να λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές δύναµης, που να ενισχύουν τις δυνατότητές µας στην προσπάθεια να αντισταθµίσουµε άλλα παγκόσµια κέντρα δύναµης. Και αυτό απαιτεί την ικανότητα να ασκείται προληπτική διπλωµατία για την προστασία των συµφερόντων µας, αλλά και για τον σεβασµό των συµφερόντων των µεγάλων δυνάµεων που δεν έρχονται σε σύγκρουση µε τα δικά µας. Και αυτή τη στιγµή, η Ευρώπη δεν είναι σε θέση να το κάνει. Φοβάται τη Ρωσία, φοβάται την ίδια της τη σκιά, αδυνατεί να κάτσει στο τραπέζι των διαπραγµατεύσεων µε τον Putin. Η ΕΕ είναι βάρος για τις ΗΠΑ", διαπιστώνει ο Beebe.
Θα µπορέσει η ΕΕ µε το πολιτικό προσωπικό που διαθέτει να ξεκινήσει άµεσα συνοµιλίες µε τη Ρωσία για επίτευξη ειρήνης; Ή θα µπει κι αυτή στο µενού των µεγάλων δυνάµεων µαζί µε Καναδά και Γροιλανδία; Σίγουρα ο John Mearsheimer δεν θα στοιχηµάτιζε στο πρώτο.
ΥΓ: Την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου, το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ δημοσίευσε χιλιάδες αρχεία που σχετίζονται με τον σεξουαλικό εγκληματία και κατηγορούμενο ως διακινητή Jeffrey Epstein μετά την ψήφιση νόμου από το Κογκρέσο, η οποία υποχρέωνε την κυβέρνηση Trump να προχωρήσει στη δημοσίευσή τους. Η σαπίλα βγήκε στην επιφάνεια και δεν αντέχεται. Νομίζω ότι το σχόλιο στο X από τον λογαριασμό @elle8694 συμπυκνώνει το δέος των κανονικών ανθρώπων μπροστά σε τόση φρίκη: "Παιδεραστία, βιασμοί, σατανισμός, βασανιστήρια, κανιβαλισμός. Όλα αυτά που διαβάζουμε στη λίστα Epstein είναι αδιανόητα. Δισεκατομμυριούχοι, πολιτικοί, καλλιτέχνες έκαναν τις πιο αποτρόπαιες και διεστραμμένες πράξεις πέρα από την ανθρώπινη λογική. Δυστυχώς τον κόσμο ελέγχουν τέρατα...".
"Η κόλαση είναι άδεια και όλοι οι δαίμονες είναι εδώ", Σαίξπηρ
*Συνέντευξη του Σωτήρη Μητραλέξη στο κανάλι της Ναυτεµπορικής: "Τα πάντα εκτός από το έδαφος". / **Από συζήτηση του John Mearsheimer µε τους Krystal Ball και Saagar Enjeti στη διαδικτυακή εκποµπή πολιτικού σχολιασµού Breaking Points / *** Από συζήτηση του George Beebe µε τον καθηγητή Glenn Diesen στο κανάλι του δεύτερου. Ο George Beebe διετέλεσε διευθυντής της CIA στον τοµέα ανάλυσης της Ρωσίας. Στο βιβλίο του The Russia Trap: How Our Shadow War with Russia Could Spiral into Nuclear Catastrophe (Η Ρωσική Παγίδα: Πώς ο Σκιώδης Πόλεµός µας µε τη Ρωσία θα µπορούσε να εξελιχθεί σε Πυρηνική Καταστροφή, St. Martin’s Press, 2019) προειδοποιούσε για τον κίνδυνο να οδηγηθούν οι Ηνωµένες Πολιτείες και η Ρωσία σε µια επικίνδυνη -πυρηνική- στρατιωτική αντιπαράθεση.
Φλώρα Τζημάκα
