istock
Πριν κρεμάσουμε βιαστικά όλα τα παλιά στολίδια στο δέντρο ή τρέξουμε να πάρουμε μερικά καινούρια, αξίζει να ρίξουμε μια δεύτερη ματιά σε εκείνα τα μικρά γυάλινα καμπανάκια που βρίσκονται για δεκαετίες μέσα σε χάρτινα κουτιά στο πατάρι. Κάποια μπορεί να είναι απλώς όμορφα οικογενειακά ενθύμια. Άλλα, όμως, ενδέχεται να προέρχονται από τη Γερμανία ή την Αυστρία του Μεσοπολέμου και να ενδιαφέρουν σήμερα τους συλλέκτες παλιών χριστουγεννιάτικων στολιδιών.
Τα γυάλινα καμπανάκια γνώρισαν ιδιαίτερη δημοτικότητα τη δεκαετία του 1930. Λεπτά, εύθραυστα και συχνά ζωγραφισμένα στο χέρι, αντανακλούσαν το φως από τα κεριά και αργότερα από τα πρώτα ηλεκτρικά λαμπάκια. Κόκκινο, χρυσό, ασημί και μπλε συναντούσαν περίτεχνα λουλούδια, χιονισμένες λεπτομέρειες ή γεωμετρικά μοτίβα. Σήμερα, σε εξειδικευμένες πλατφόρμες πωλούνται σετ γερμανικών τέτοιων στολιδιών της δεκαετίας του ’30, ορισμένα μαζί με άλλα στολίδια, όπως κουκουνάρια. Οι ζητούμενες τιμές για συλλογές μπορούν να φτάσουν σε αρκετές εκατοντάδες ευρώ, ανάλογα με τη σπανιότητα και την κατάστασή τους.
Γιατί ορισμένα στολίδια αποκτούν τόσο μεγάλη αξία
Η ηλικία από μόνη της δεν αρκεί. Οι συλλέκτες αναζητούν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά: παλιά γερμανική ή αυστριακή κατασκευή, ασυνήθιστο σχήμα, αυθεντική βαφή, περίτεχνο σχέδιο και καλή κατάσταση. Τα χειροποίητα στολίδια με ιδιαίτερες φιγούρες έχουν συνήθως μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τις απλές, μαζικής παραγωγής μπάλες. Μετρά επίσης η προέλευση. Ένα αυθεντικό μεταλλικό καπάκι με παλιά σήμανση, η αρχική κλωστή ή το κουτί της εποχής μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την ελκυστικότητα ενός κομματιού. Αντίθετα, ένα ράγισμα στον λαιμό, η εκτεταμένη απώλεια χρώματος ή η αντικατάσταση βασικών εξαρτημάτων επηρεάζουν αρνητικά την αξία.
Οι τιμές χρειάζονται, ωστόσο, προσοχή. Δεν αξίζει κάθε παλιό καμπανάκι 200 ευρώ. Τα περισσότερα figural γυάλινα στολίδια αποτιμώνται χαμηλότερα, ενώ τα υψηλότερα ποσά αφορούν σπάνια, καλοδιατηρημένα ή εξαιρετικά διακοσμημένα αντικείμενα. Αντίστοιχα, ένα σετ μπορεί να πωλείται για εκατοντάδες ευρώ χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε τεμάχιο έχει την ίδια μεμονωμένη αξία.
Τι να κοιτάξουμε στα κουτιά της γιαγιάς
Το πρώτο βήμα είναι να εξετάσουμε το στολίδι χωρίς να το καθαρίσουμε επιθετικά. Τα πολύ παλιά γυαλιά είναι εξαιρετικά λεπτά, ενώ το νερό και τα ισχυρά καθαριστικά μπορεί να καταστρέψουν τη βαφή ή την ασημένια επίστρωση. Κοιτάζουμε προσεκτικά το καπάκι, το σημείο ανάρτησης και το εσωτερικό του γυαλιού. Η φυσική πατίνα, οι μικρές ανομοιομορφίες και τα ίχνη χειροποίητης διακόσμησης μπορεί να αποτελούν ενδείξεις ηλικίας, χωρίς όμως να πιστοποιούν από μόνα τους την αυθεντικότητα. Οι απομιμήσεις είναι πολλές, γι’ αυτό πριν από οποιαδήποτε πώληση χρειάζεται εκτίμηση από ειδικό. Αν ανακαλύψουμε ένα τέτοιο καμπανάκι, το αποθηκεύουμε ξεχωριστά, τυλιγμένο σε χαρτί χωρίς οξέα, και δεν το κρεμάμε σε σημείο όπου μπορεί να πέσει. Ακόμη και αν δεν αποδειχθεί πολύτιμο, παραμένει ένα εύθραυστο κομμάτι της οικογενειακής ιστορίας.
Γιατί τελικά το μεγαλύτερο ενδιαφέρον αυτών των στολιδιών δεν βρίσκεται μόνο στην τιμή τους. Βρίσκεται στο γεγονός ότι επιστρέφουν κάθε Δεκέμβριο κουβαλώντας μαζί τους τα Χριστούγεννα των ανθρώπων που έζησαν πριν, το άρωμα της εποχή τους και τη θαλπωρή των σπιτιών μιας άλλης εποχής.

